Zwetende gelijkheid

Op sommige plekken in Zuid-Afrika zie je overwegend één kleur. Ga je naar het theater, dan is het vooral blank. Duurdere restaurants: vooral blank. Het heeft te maken met smaakverschil en vooral met wat je kunt besteden. Integratie in Zuid-Afrika heeft vooral toekomst als de middenklasse blijft groeien.

Zwetend op een matje op de grond besefte ik dat een van de meest gemengde plekken in Zuid-Afrika de sportschool is. Ik was bezig mijn buikspieren te trainen. Achter me liep een oudere blanke dame langzaam op de lopende band. Op de crosstrainer rechts bolde de stof van een kaftan op door het scharen van de benen van een moslimman. In de klasjeszaal swingden zwarte studenten in korte broekjes op een dansbeat. Het lidmaatschap van de sportschool is voor een groeiende groep Zuid-Afrikanen betaalbaar. En bewegen moet iedereen. Eenderde van de mannen en tweederde van de vrouwen is te dik.

De oefeningen op de vloer, onder leiding van een overenthousiaste sportleraar, zorgen voor een gevoel van saamhorigheid. Er werd zachtjes gevloekt in het Zulu, Afrikaans en Engels. Verlangend keken we naar het behang op zoek naar afleiding voor de groeiende pijn.

Mijn sportschool zit in de kelder van een winkelcentrum. Er komt geen straaltje licht naar binnen. Op de muur zijn immense foto’s geplakt van witte stranden met helder water en indrukwekkende rotspartijen. Dat is het gewenste uitzicht, de droom waarin je eigenlijk wilt zijn.

Die mag niet worden verstoord. Een tijd geleden duidde Ashika Ramdeen in een andere vestiging van mijn sportschool een zwarte man aan met het meest racistische woord dat je maar kunt gebruiken. „Kaffers zullen altijd kaffers blijven”, beet ze de advocaat toe die haar had beschuldigd van voordringen. Ramdeen werd bij de uitgang gearresteerd en kreeg een boete van vierhonderd euro. Bovendien mag ze nooit meer in de sportschool komen.

Racisten zijn niet welkom in deze gemengde wereld van hijgers en puffers uit de middenklasse, samen op weg naar de Zuid-Afrikaanse zomer. Het verlekkerende behang was een goed idee. Je kon jezelf al bijna in bikini op het strand zien liggen en maakte daarom op je tandvlees de laatste serie buikspieroefeningen af. Het was tijd voor de beloning. Ik liep naar de sauna in de verplichte badkleding. Daar had de sportschool niet nagedacht over hun gemêleerde doelgroep. Op de houten bankjes zaten mannen en vrouwen. De wand van de sauna is van glas en je kijkt de fitnesszaal in. Daar lag een vrouw met hoofddoek nog steeds op haar matje. In haar eentje deed ze nog een paar laatste sit-ups.