‘Zingen is geen carrière, het is een missie’

De Roemeense diva Angela Gheorghiu zingt op 24 september in het Concertgebouw opera-aria’s. Verdi ontbreekt. „Stelt dat je teleur? Kan me niets schelen.”

Angela Gheorghiu: „Ik heb mezelf en anderen voorgelogen dat het in ons huwelijk goed ging.” Foto Cosmin Gogu / EMI Classics

Over één onderwerp mag niet gesproken worden. Sinds 1996 vormde de beroemde sopraan Angela Gheorghiu een sterrenkoppel met tenor Roberto Alagna. Ze waren de Brad Pitt en Angelina Jolie van de operawereld, prestigieuze gezamenlijke optredens garandeerden volle zalen. Maar in januari was het sprookje ten einde: het paar ging scheiden, en in een geruchtmakend interview met The Independent beschuldigde Gheorghiu haar ex van huiselijk geweld. „Hij was gewelddadig, zelfs waar mijn en ook zijn familie bij was. Dat moest ik accepteren. De zwartste bladzijde van mijn leven.” De familie van Alagna ontkent de aantijgingen.

Zolang een juridische procedure loopt, wordt journalisten dringend verzocht de echtscheiding niet ter sprake te brengen. Maar de Roemeense sopraan, naar eigen zeggen een gevoelsmens, begint er aan de telefoon vanuit Boekarest zelf over. „Als artiest heb je een eenzaam beroep, daar hoef je me niets over wijs te maken. Ik was twaalf jaar getrouwd met een tenor, maar in werkelijkheid was ik al die jaren alleen in mijn hotel. De hele tijd heb ik mezelf en anderen voorgelogen dat het in ons huwelijk goed ging. Mijn familie wilde ik niet ongerust maken. Maar nu hebben we gezamenlijk besloten dat het beter is om uit elkaar te gaan. Hij heeft nu zijn eigen leven, ik probeer ook mijn eigen leven op te pakken, hoe moeilijk dat ook is.”

Aanleiding voor het gesprek is haar concert dinsdag in het Amsterdamse Concertgebouw met een potpourri van opera-aria’s, samen met het Gelders Orkest. In 2005 zong ze voor het laatst in Nederland, voor het jubileum van Koningin Beatrix. „Toen zong ik samen met Jeroen Willems La chanson des vieux amants. Zo’n ontzettend aardige man en een goede vriend. Ik was in shock toen hij overleed. Dat is een les voor de achterblijvers: wees blij met elke dag, elke ochtend dat je wakker wordt. Ik dank God voor elke dag en elk optreden. Ik besteed meer tijd aan bedanken voor wat ik heb dan aan vragen om meer.

„Het leven is alleen iets waard als je het kunt delen met anderen. Dus heb ik het als artiest goed bekeken: ik kan de muziek delen met mijn publiek. Na een concert kan ik nooit slapen, ik zit vol adrenaline en zou de rol zo weer opnieuw kunnen zingen. Helemaal alleen ben ik gelukkig ook weer niet. Er is altijd een assistente bij me, vrienden, en soms mijn knappe nichtje.”

Angela Gheorghiu (48) – ze heeft het in gesprekken vaak over ‘Angela’ in de derde persoon – is een operafenomeen, een 21ste-eeuwse diva die hooguit Renée Fleming en Anna Netrebko naast zich moet dulden. Ze is notoir wispelturig: ze vond in 2005 haar naam te klein op de affiches voor het Edison Gala in het Amsterdamse Concertgebouw en zegde af.

Maar: „Tolstoj was lastig, Balzac was lastig, zelfs mijn moeder soms, wie is er niet lastig?” Zo wimpelt ze dergelijk gedrag weg. En wie geduld met haar heeft, wordt beloond met een stem als een warm resonerende klok, diepbrons in de diepte en in de hoogte. Een stem die bij voorkeur hoogromantische rollen doortrekt met een intense Roemeense melancholie. Al wordt het soms beperkte volume nu meer gehekeld, en lijkt in de loop der jaren het aantal groeven in de stembanden toe te nemen – kritiek waar ze het niet mee eens is. „Mijn techniek is nog uitstekend, hooguit is door de levenservaring mijn interpretatie veranderd.”

Toch, haar recente cd Gheorghiu sings Verdi moet stevig concurreren met de jonge Angela. In 1994 brak ze als fenomeen internationaal door met de veeleisende rol van Violetta in Verdi’s La Traviata, toen onder leiding van Georg Solti in Covent Garden in Londen. Van dat operahuis droomde ze als meisje. „Ik spreek niet van een carrière maar van een missie”, stelt ze. „Vanaf de kleuterschool wist ik dat ik kon zingen. Vanaf mijn achttiende was ik een volwaardige operazangeres. Mijn hele jeugd stond ik op het podium, als student had ik Londen en Covent Garden als ultiem doel voor ogen. And I did it.”

Haar eerste internationale contract was met Nederland. „Meteen na de val van Ceaucescu, terwijl in Boekarest nog geschoten werd, vroeg de AVRO mij voor een tv-optreden. Als piepjonge Angela mocht ik voor het eerst naar het buitenland. Een schokkende ervaring: schone straten, alle gordijnen ’s avonds open.”

Haar aanstaande optreden in Amsterdam lijkt willekeurig samengesteld: Mozart, Händel, Massenet, Dvorák, Spontini, Puccini, Catalani… Maar geen Verdi. Gheorghiu lijkt verbaasd. „Geen Verdi? Olala. Stelt dat je teleur? Maar dat kan me niets schelen. Als je me Verdi wilt horen zingen ga je maar naar YouTube of Amazon. Bij het samenstellen van een programma denk ik slechts aan wat ik zou willen zingen op dat moment. Pure intuïtie. En zo was het altijd: ik heb geen coach, geen leraar, geen pianist, ik heb mezelf alles aangeleerd.”

Sinds de breuk met Alagna voelt ze zich vrijer, ook op het podium. „Ik kan mezelf niet in tweeën splijten, de Angela die Violetta zingt heeft eenzelfde lichaam en ziel als de Angela die in een vliegtuig zit. Alleen de jurk verschilt. Ik hoef niet meer te liegen en zit nu vol nieuwe plannen. Het eerstvolgende project: Roemeense kerstliedjes!”

Angela Gheorghiu, het Gelders Orkest o.l.v. Ramon Tebar, dinsdag 24/9, Concertgebouw Amsterdam.