Wanneer is Ajax wél klaar voor de top?

Een paar grote kansen kreeg Ajax, waaronder een gemiste strafschop. Barcelona won vrij eenvoudig met 4-0. We moeten geduld hebben, zei de Ajacied Johan Cruijff eerder op de dag.

Aanvaller Bojan Krkíc, door Ajax gehuurd van Barcelona, in duel met zijn voormalige ploeggenoot Javier Mascherano. Foto ANP

Hoor de socio’s fluiten als Ajax twee keer in korte tijd voor doelman Victor Valdes opduikt. Twee grote kansen kreeg de ploeg van Frank de Boer toen de wedstrijd nog een wedstrijd was, twee wapenfeiten die gekoesterd zullen worden als bewijs dat de ploeg niet bang was tegen een Barça dat een uur lang rustig aftastte.

Het publiek in Camp Nou, gewend als het is aan een tegenstander die zich in de touwen laat slaan, adoreert slimme passing. Maar als Ajax iets soortgelijks van de grond probeert te krijgen, al waren het maar korte oprispingen van combinatievoetbal, gromt de enorme voetbaltempel. Het was de erkenning die Ajax kreeg voor wat het had beoogd te doen: durven spelen.

Ajax verloor gisteravond uiteraard van Barcelona (4-0), de ploeg die pas vorig seizoen sleet begon te vertonen na vier jaar lang de wereld het beste voetbal ooit te hebben voorgeschoteld. Ajax heeft geen Lionel Messi, want de Messi van Ajax moet de gehuurde Bojan Krkíc zijn en die was blijkbaar niet goed genoeg voor Barcelona.

Zo zijn het lichtpuntjes waar Ajax zich maar weer eens aan vastklampt. De terugkerende vraag of Ajax nu verder is dan 15 september 2010, die dag waarop de grootste en meest succesvolle club van Nederland tegen Real Madrid een enorme afstraffing bespaard bleef (slechts 2-0), kan nog helemaal niet gesteld worden. Vindt Johan Cruijff. Hij nam na die noodlottige dag in Madrid het heft in handen, parachuteerde zijn geestverwanten op sleutelposities in de club. Binnen een paar jaar, voorziet hij, moet Ajax zich weer kunnen meten met de Europese top. Maar nu nog niet. Hoeft ook niet. Kan ook niet.

Hoe de huidige staat van Ajax te wegen? „Je praat over drie jaar, maar het is geen drie jaar. Je bent een jaar kwijt met allerlei dingen [bestuurscrisis], en een jaar kwijt met de organisatie op poten zetten.” Cruijff oreerde gistermiddag tijdens een clinic op een Cruyff Court in Barcelona over hoe zijn plannen met Ajax voor „zestig procent” zijn uitgevoerd. Wie nu al vindt dat Ajax (ongeveer honderd miljoen euro omzet) een kans zou moeten maken tegen Barcelona (bijna een halve miljard omzet) heeft pech. „Want dan kijk je naar vandaag, maar je moet kijken naar morgen.”

Cruijff let op details, niet op resultaat. Dingen die „jullie waarschijnlijk ontgaan – en dat is niet naar bedoeld”. Hij verheugt zich op het vooruitzicht, straks, als Het Plan zijn vruchten gaat afwerpen. Jeugdige spelers, die heeft Ajax veel. Twaalf nieuwe kwamen er deze zomer, van jongens van zestien tot selectiespelers Mike van der Hoorn en Lerin Duarte: we gaan er ongetwijfeld nog veel van horen. Maar zij maken fouten, accepteert Cruijff. Zoals hij dinsdagavond een helft lang genoten had van Ajax A1 tegen de leeftijdsgenoten van Barcelona, voordat de fouten kwamen. „Geen stommiteiten, maar fouten die een oudere speler niet maakt.” Het werd 4-1 voor Barcelona A1.

Liefst 55,2 procent van de Ajax-selectie het afgelopen seizoen heeft in Amsterdam een (groot) deel van zijn opleiding genoten. Maar één club in de Champions League scoorde hoger met zelf opgeleide selectiespelers: Barcelona dus.

Ajax trad in Camp Nou aan met Lerin Duarte, net overgekomen van Heracles Almelo. En verdediger Stefano Denswil, vers uit Jong Ajax. Hij speelt al met flair, een soort swagger. Hoe hij Messi te lijf ging? „Hij doet eigenlijk vrij weinig”, zei Denswil na afloop op zijn weg naar de spelersbus. „Op een gegeven moment wijkt hij uit naar de zijkant, dan moet je zorgen dat de communicatie onderling goed is zodat er altijd iemand bij hem is en hij alleen de bal naar achteruit kan kaatsen.”

Dat ging niet lang goed. Duarte zette een sliding in en de vrije trap van het Argentijnse wonderkind, 26 inmiddels, was meteen raak. Waar Cruijff op gelet zou hebben ? „Jullie kijken vaak naar iets wat gebeurt: een doelpunt. Maar waar ontstaat het probleem? Dat zijn vaak drie, vier momenten ervoor”, zei hij eerder.

Hoe de drie-tegen-vier situatie ontstond, tien minuten na rust, zal nog geanalyseerd moeten worden. Messi werd gevonden vrij op rechts, kapte de bal op karakteristieke wijze naar binnen en had in eens alle tijd om de 2-0 te maken. Daarna was het voorbij met Ajax. Gerard Piqué kopte de 3-0 binnen, tiki taka nam bezit van het enorme veld in Camp Nou en Messi voltooide zijn hattrick.

Cruijff: „Ajax is nog niet zover dat wij het veld in komen, en zeggen: wij beslissen wat er gebeurt”. Maar de toekomst gloort, daar is hij van overtuigd.