Samenleving krijgt stem bij besluit over proefboringen

Er komen voorlopig geen proefboringen naar schaliegas.

Minister Kamp heeft besloten om eerst meer onderzoek te laten verrichten

Het Nederlandse schaliegas blijft voorlopig zitten waar het zit: kilometers diep in keihard gesteente. Het kabinet heeft een omstreden dossier buiten haakjes weten te zetten. De vraag of er al dan niet proefboringen komen is over de gemeenteraadsverkiezingen van maart komend jaar, en de Europese verkiezingen van mei volgend jaar heengetild. Er komt nieuw onderzoek en dat is op zijn vroegst eind volgend jaar afgerond.

PvdA-Kamerlid Jan Vos, die zich de afgelopen weken steeds kritischer uitliet over mogelijke proefboringen, zei vanochtend te verwachten dat dit uitstel uiteindelijk tot afstel zal leiden.

VVD-Kamerlid René Leegte reageerde dat het „verstandig” is dat de minister nu de regie „naar zich toe heeft getrokken”. Hij stelt dat het reeds uitgevoerde onderzoek „aanvullende vragen” heeft opgeroepen en dat het goed is dat de minister die nader laat onderzoeken. „Dat geeft rust in de discussie”, aldus Leegte.

De afgelopen weken is het protest tegen proefboringen in het hele land verder toegenomen. In totaal hebben 65 gemeentes zich inmiddels ‘schaliegasvrij’ verklaard.

Het boren naar schaliegas is omstreden, omdat daarbij op grote diepte chemicaliën en water worden ingespoten om het schaliegesteente te kraken, te ‘fracken’. Tegenstanders stellen dat dit kan leiden tot ernstige vervuiling van het grondwater en tot aardbevingen. Voorstanders menen dat er met het schaliegas in de Nederlandse bodem tientallen miljarden euro’s vallen te verdienen.

Gisteravond schreef minister Kamp (Economische Zaken, VVD) de Tweede Kamer onverwacht dat hij meer onderzoek wil naar de vraag of mogelijke locaties voor proefboringen „geschikt” zijn. Eind augustus stelde hij nog, op grond van literatuuronderzoek door ingenieursbureau Witteveen en Bos, waaraan ook Fugro en Arcadis meewerkten, dat de veiligheidsrisico’s „beheersbaar” waren.

De minister zou aanvankelijk pas eind september een definitief standpunt innemen. Hij wilde eerst de hoorzitting afwachten die juist vandaag over het schaliegas wordt gehouden in de Tweede Kamer. Ook wilde hij wachten op het oordeel van een onafhankelijke commissie van experts (Commissie voor de milieu-effectrapportage, MER) over het onderzoek van Witteveen en Bos.

Onder druk van de toenemende tegenstand, ook politiek, heeft de minister het eerste niet meer afgewacht, het tweede wel. Gistermiddag lieten de onafhankelijke experts de minister telefonisch weten dat het onderzoek van Witteveen en Bos tekortschiet. „De Commissie voor milieu-effectrapportage vindt de studie te beperkt. Bovengrondse effecten komen onvoldoende in beeld.”

Een paar uur later kondigde de minister aan dat hij dit advies overneemt en een veel breder onderzoek zal laten uitvoeren. „Als uit het nieuwe brede onderzoek blijkt dat schaliegas op de beoogde locatie niet verantwoord kan worden opgespoord of gewonnen, dan acht ik het uitgesloten dat daar een boring zal worden uitgevoerd.”

Minister Kamp wil in het komende onderzoek niet alleen kijken naar de plekken die tot nog toe waren aangewezen voor mogelijke proefboringen, de gemeentes Boxtel en Haaren in Noord-Brabant en de gemeente Noordoostpolder, maar naar alle plaatsen waar schaliegas zit.

Het wordt dus een groot en breed onderzoek waarin de samenleving een duidelijke stem krijgt. Opmerkelijk is dat de minister dit nu pas besluit, terwijl de MER-commissie daartoe al eind juni had opgeroepen in een tussenadvies.

Het Britse boorbedrijf Cuadrilla Resources dat twee concessies heeft verworven om in Nederland naar schaliegas te zoeken, reageerde vanochtend laconiek. „Dit is een logische stap, maar jammer voor ons”, aldus directeur Frank de Boer. Het bedrijf heeft inmiddels vele miljoenen geïnvesteerd in het Nederlandse project. „Maar uiteindelijk hebben ook wij baat bij een zorgvuldiger beeldvorming”, aldus De Boer.