KWF Kankerbestrijding besteedt minder aan onderzoek dan het beweert

Collectanten van het KWF tijdens de jaarlijkse collecteweek begin deze maand in IJmuiden. Foto Hollandse Hoogte / Olaf Kraak

KWF Kankerbestrijding besteedt veel minder aan wetenschappelijk onderzoek dan ze in tal van publicaties beweert. “Meer dan 80 procent van het geld van KWF Kankerbestrijding wordt besteed aan wetenschappelijk onderzoek”, claimt het fonds op de website. Maar uit jaarrekeningen en gegevens van het Centraal Bureau Fondsenwerving blijkt dat dit niet wordt gehaald. Vorig jaar besteedde het fonds minder dan de helft van zijn inkomsten aan wetenschappelijk onderzoek. Dit blijkt uit onderzoek van NRC Handelsblad.

KWF Kankerbestrijding is veruit het grootste gezondheidsfonds in Nederland met een vermogen van bijna 300 miljoen euro. De laatste jaren stegen de inkomsten scherp, van 96 miljoen euro in 2009 tot 146 miljoen euro vorig jaar. Maar de bestedingen aan wetenschappelijk onderzoek daalden gestaag, in relatieve en absolute zin. Ging in 2009 ruim 80 procent van de inkomsten naar wetenschappelijk onderzoek, vorig jaar was dat 48 procent.

KWF: het is een definitiekwestie

In een reactie zegt de woordvoerder van KWF dat dit getal niet klopt en dat het om een definitiekwestie gaat. Hij erkent wel dat het “een geval van niet handig communiceren” is.

De organisatie stelt dat zij probeert om 80 procent van de uitgaven aan onderzoek te besteden, terwijl ze in uitingen op de site (bekijk hier de claims) de indruk wekken dat het om 80 procent van de inkomsten gaat. In een rekenvoorbeeld komt deze lezing op het volgende neer: stel er komt 100 miljoen binnen, en er wordt slechts 100.000 euro uitgegeven, waarvan 80.000 euro aan onderzoek. In dat geval kan de organisatie claimen dat 80 procent van de uitgaven aan onderzoek is besteed.

KWF: richtlijn varieert

Bovendien, zegt de woordvoerder, is het geclaimde percentage “een richtlijn” die “per jaar varieert”. KWF zegt dat zij haar uitingen op de site zal aanpassen.
Onder die bestedingen die wel naar wetenschappelijk onderzoek gaan, vallen ook miljoenen aan eigen kantoor- en campagnekosten. De laatste jaren blijkt KWF een steeds groter deel van zijn kantoorkosten onder de bestedingen aan ‘wetenschap’ te rubriceren.

Bestuurder Ruud Kamphuis zegt desgevraagd dat bij wetenschappelijk onderzoek “kosten worden gemaakt om bestedingen te begeleiden”. Daarom is het in zijn ogen verdedigbaar dat sommige kosten als uitgaven aan onderzoek worden geboekt. “We kunnen het verantwoorden.”

De krant legde de jaarrekeningen van vijf grote gezondheidsfondsen naast elkaar.

KWF: we gaven 83 miljoen uit aan onderzoek

In een reactie bestrijdt KWF ook dat het vorig jaar maar 70 miljoen euro uitgaf aan onderzoek. Dat was 83 miljoen euro, stelt de organisatie nu – 13 miljoen euro meer dan in de jaarrekening (2012) staat. Maar die extra 13 miljoen euro halen ze deels uit de jaarrekening van 2013. Zelfs dán, met 83 miljoen euro, zit men op 57 procent van de inkomsten (146 miljoen euro). KWF claimt verder “72 procent van het totaal”, aan onderzoek te besteden. Dit “totaal” blijken de uitgaven te zijn. Niet de inkomsten, zoals gesuggereerd op de site.

Verder beschrijft KWF Kankerbestrijding een deel van zijn campagne- en wervingskosten in de boeken als “besteding aan wetenschappelijk onderzoek”. Dat percentage kosten groeit gestaag.