Het moet veel zuiniger met de natuur, en toch zijn ze tevreden

Provincies en Rijk zijn het eens over de toekomst van het natuurbeleid. Het moet zuiniger, maar het had erger kunnen zijn.

Het is het tweede natuurakkoord tussen provincies en kabinet in drie jaar. En het eerste waarover provincies – en natuurorganisaties – tevreden zijn. „Alle betrokkenen willen hetzelfde, er is brede steun uit de samenleving”, concludeerde staatssecretaris Sharon Dijksma (Natuur, PvdA) gisteren bij het ‘pact’ over de toekomst van de Nederlandse natuur.

1Hoe zat het ook weer met dat vorige akkoord?

Toenmalig staatssecretaris Henk Bleker (CDA) wilde in 2011 het natuurbeleid onderbrengen bij de provincies en tegelijkertijd jaarlijks ruim 600 miljoen euro bezuinigen op de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), een netwerk van aaneengesloten natuurgebieden. Ook wilde Bleker de provincies verantwoordelijk maken voor het behalen van Europese natuurdoelstellingen. Maar enkele provincies weigerden te tekenen. In de Tweede Kamer diende de oppositie een motie van afkeuring tegen Bleker in, en het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde dat de natuur met de plannen van Bleker versneld achteruit zou gaan.

2Wat staat er in dit nieuwe akkoord?

De overheveling van natuurbeleid naar provincies blijft overeind, daar zijn provincies ook niet tegen. Maar het kabinet trekt tot 2017 wel 800 miljoen euro extra uit voor de natuur. Zo kan de EHS, nu omgedoopt tot natuurnetwerk Nederland, tot 2027 extra worden uitgebreid – niet met 40.000 hectare zoals Bleker wilde, maar met 80.000 hectare. Het akkoord is ook goed voor de economie, zei Dijksma gisteren. Het verlaagt de hoeveelheid stikstof en dat geeft ruimte voor nieuwe economische ontwikkelingen, zoals het uitbreiden van bedrijven of de aanleg van wegen. Uit onderzoek in opdracht van de provincies blijkt dat dit op termijn veertigduizend extra banen kan opleveren.

3Dit kabinet investeert dus weer volop in natuur?

Dat is te simpel gesteld. Het zijn de partijen van het Lenteakkoord – VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie – die de 800 miljoen al hadden afgesproken. Bovendien: er is gewoon straks minder geld voor natuur. Voor het tijdperk-Bleker was er ruim 800 miljoen per jaar beschikbaar. Dat is volgend jaar zo’n 400 miljoen. Meer dan Bleker wilde dus, maar minder dan voorheen. „Er is fors en intensief bezuinigd de afgelopen jaren”, zei directeur Marc van den Tweel van Natuurmonumenten gisteren. „Dat is natuurlijk niet weggepoetst.”

4Houdt dit akkoord langer stand dan het vorige?

Politiek wel, met de steun van de vijf Lenteakkoord-partijen en nu ook de PvdA. Ook de provincies en natuurorganisaties zijn tevreden, en hun relatie met Dijksma is beter dan met Bleker. Financieel ligt het lastiger. Aanvankelijk zou tussen 2014 en 2017 200 miljoen per jaar beschikbaar zijn. Maar dat wordt nu slechts 100 miljoen per jaar in 2014 en in 2015, voor 2016 en 2017 jaarlijks 300 miljoen. De provincies hopen dat van dat uitstel geen afstel komt.