Ooit geïnfecteerde muis vreest poes nooit meer

Foto Wendy Ingram and Adrienne Greene

Door onze redactie wetenschap

Wat is er met deze muis aan de hand? Hij is besmet met de parasiet toxoplasma. Daardoor verliezen muizen hun aangeboren angst voor kattenluchtjes – zelfs nadat ze de parasiet zijn kwijtgeraakt. Een bepaald type van deze parasiet (type 1) verdwijnt al binnen een maand uit de hersenen van muizen, maar die muizen waagden zich een maand later nog steeds vlakbij een schaaltje urine van een rode lynx (Lynx rufus). Dat durft een onbesmette muis niet. Een verstopt koekje wisten de geïnfecteerde muizen overigens gewoon te vinden: hun reukvermogen was niet door de parasiet aangetast.

Toxoplasma kan het gedrag van zijn gastheer dus permanent veranderen, schrijven Amerikaanse biologen vandaag in PLOS ONE.

Toxoplasma gondii infecteert warmbloedigen , ook mensen. Circa een derde van de wereldbevolking is ermee besmet. De parasiet nestelt zich in de hersenen van zijn gastheer, waar hij lang kan sluimeren. Meestal onopgemerkt, maar de parasiet kan gevaarlijk zijn voor mensen met een verzwakt immuunsysteem en ongeboren kinderen.

Toxoplasma voelt zich in de hersenen van veel gastheren thuis, maar plant zich alleen voort in kattendarmen. Uit eerder onderzoek bleek al dat geïnfecteerde muizen hun afkeer voor kattengeur verliezen. Zo vergroot de parasiet de kans dat zijn gastheer door een kat wordt opgegeten en hij zelf zijn levenscyclus kan voltooien.

Hoe toxoplasma de angst bij muizen wegneemt, is nog niet opgehelderd. Mogelijk injecteren de parasieten al vroeg tijdens de infectie manipulerende eiwitten in zenuwcellen.