Column

Arjen van Veelen Miskoopjes doen

Soms koop je per ongeluk spulletjes waar je niets aan hebt. Niks om je voor te schamen, zo’n miskoopje. Oeps, iedereen doet het weleens. Ik doe het zelf vaak ook, meestal in de Action, een van de snelst groeiende winkelketens van Nederland. Vreemde winkel. Je kunt er een badjas kopen, maar ook noodles of een namaakbeveiligingscamera. Als je het ergste van de Aldi, het Kruidvat, de Xenos en de Zeeman combineert, krijg je de Action. Een soort Hema voor proleten. Een winkel voor onze tijd.

Ik denk dat de Action zo’n succes is, omdat je er weliswaar rommel koopt, maar dat die bijna niks kost. Een raamthermometer met zuignap? € 0,49! Een pak caviavoer met vitamine? € 0.99! Kijk dan, de wandklok ‘Boeddha’ – hij is al stuk als je ernaar kijkt, maar € 3,79 is géén geld, en je weet nooit of het nog eens van pas komt.

Nergens is miskopen doen zo goedkoop als in de Action.

Je hebt ook mensen die liever hele dure rommel kopen. Ik maak hier nu een sprong naar de JSF.

Ooit voerde een biermerk de reclameslogan ‘reassuringly expensive’ – geruststellend duur. De JSF is inderdaad duur, en steeds duurder, maar niet geruststellend; hij doet het namelijk niet. Dat las ik in een grondig artikel over het JSF-project dat maandag verscheen in Vanity Fair. ‘Zal-ie vliegen?’, was de kop. Voorlopig niet, zo bleek. Een ingewijde zei dat de enige missie die de JSF nu kan uitvoeren een kamikazeactie is. En let op, het ging niet om kinderziekten, maar chronische problemen, een premature total loss.

‘Vliegende Fyra’, zo noemde SP-Kamerlid Jasper van Dijk de JSF. Dat klopt niet. Want de vraag is dus nog of de JSF wel vliegt. En: bij de Fyra merkten we achteraf dat-ie kapot was, bij de JSF weten we dat al vóór we ze kopen. Miskopen is menselijk, maar zo, met wijd open ogen…

„Laten we er geen enorme rel van maken”, zei VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra dinsdag over de grootse uitgave uit de geschiedenis van Defensie. „Het bedrag is geloof ik gelijk aan drie weken zorg.” (Precies, die zieken zijn pas geldverslinders, je moet de dingen wel in perspectief zien.)

Het gekke is dat er inderdaad geen enorme rel lijkt te zijn. Defensie zou zo’n makkelijke prooi zijn voor bezuinigingen, omdat de kiezers het niets kan schelen. Maar keer het om: je kunt 4,5 miljard euro stukslaan met als resultaat een raar leger, enerzijds gereduceerd tot Zwitserse Garde, maar anderzijds uitgerust met een hypermodern vliegtuig, dat niet vliegt.

Als je auto stuk is, vervang je hem, zei Diederik Samsom tijdens het lijsttrekkersdebat dinsdag. Klopt, mits je geld hebt, maar: als je auto kapot is, koop je dan een nieuwe kapotte auto? Dan liever voor 4,5 miljard aan Boeddha-wandklokken.

De vijand heeft tegenwoordig zó’n goed luchtafweergeschut, zei premier Rutte in de Volkskrant, we móésten de JSF wel kopen, „de vijand bepaalt wat je doet.”

Dat klinkt al logischer, dat de vijand ons de JSF heeft laten kopen.