Leuke dag voor lastig nieuws

Verslaggever

Jo Moore, spindoctor voor de Britse minister van Transport, mailde aan haar departement: „It is now a good day to get out anything we want to bury. Councillors expenses?” Gedateerd: 11 september 2001, twee vliegtuigen waren net de WTC-torens in New York binnengevlogen. Op de dag van de begrafenis van Margaret Thatcher, op 17 april dit jaar, maakte het departement bekend dat de Britse treinen nog minder vaak op tijd hadden gereden dan het jaar ervoor. Hierover lekte ook een e-mail met instructies van Moore uit. De verontwaardiging erover was groot, Moore zag zich uiteindelijk gedwongen haar functie neer te leggen.

De strategie is simpel en doeltreffend, te vinden in elk communicatiehandboek. Heb je slecht nieuws? Maak het openbaar op een dag dat iedereen ergens anders mee bezig is. De kans dat je nieuws ondersneeuwt is groot.

De spindoctors op het ministerie van Defensie moeten hetzelfde gedacht hebben. Gisteren had iedereen het over hoeden, de vaste stem van Willem-Alexander en de participatiesamenleving. De kranten staan vandaag vol over de Miljoenennota. Decentralisatie, ombuigingen en politiek draagvlak. Oh en trouwens, we gaan nu echt JSFs kopen.

In 2002 sprak Defensie een voorkeur uit voor de Joint Strike Fighter als opvolger van de F-16. Sindsdien woedt er een heftige politieke strijd over de aanschaf ervan. De PvdA was voor, tegen, voor. De ontwikkeling van het vliegtuig werd duurder en duurder. En nu wordt op een ochtend het definitieve besluit bekend. We doen het. Voor 4,5 miljard komen er 37 JSFs. De Telegraaf had gisterochtend als eerste dit nieuwtje – vrij klein op de voorpagina voor Telegraafse begrippen. De officiële bekendmaking stond gepland voor gistermiddag, ná al het spektakel dat bij Prinsjesdag hoort.

Geen woord erover in de Troonrede of de Miljoenennota – dat hoeft ook niet, want die gaan over wetgeving en de begroting voor 2014. Online en in de kranten is er dus veel minder aandacht voor de JSF dan hij eerder kreeg.

„De timing van dit nieuws is heel slim”, zegt Arco Timmermans, bijzonder hoogleraar public affairs aan de Universiteit Leiden. „Dit is een politiek heel gevoelig dossier. Het is in het belang van deze wankele coalitie dat over de JSF niet opnieuw veel herrie gemaakt wordt. Het komt de minister heel goed uit dat het nu in de nieuwsstroom meegaat. Anders zou er zeker meer gestookt worden.”

„Er zijn trouwens voorturend pogingen om deze strategie toe te passen. We merken het niet altijd, dan is het des te effectiever”, vervolgt Timmermans.

Maar, de beslissing speelde wel al een tijdje. Het was bekend dat de visie op de krijgsmacht van minister Hennis-Plasschaert (VVD) er aan zat te komen. En de JSF zou daar in staan. „Dus er moet ook weer niet al te veel interpretatie aan dit moment worden gegeven”, vindt Timmermans. „Maar het is meer dan toeval.” Toeval of niet, was het een andere dag geweest, dan was het vermoedelijk de JSF geweest die het nieuws had beheerst.