Duitse ‘literatuurpaus’ Marcel Reich-Ranicki overleden

Foto Reuters

De bekendste literatuurcriticus van Duitsland, Marcel Reich-Ranicki, is vandaag op 93-jarige leeftijd overleden. Dat melden verschillende Duitse media.

“Niemand uit de culturele sector heeft zo veel voor de literatuur betekend als hij”,

zo schrijft Focus vandaag over hem.

Reich-Ranicki werd in 1920 uit Pools-joodse ouders geboren. Toen hij negen was verhuisde zijn familie naar Berlijn. In 1938 wilde hij Duitse literatuur gaan studeren. De nazi’s ontzegden hem niet alleen de toegang tot de universiteit omdat hij joods was, maar  deporteerden hem tevens naar Polen.Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontvluchtte hij het getto van Warschau en steunde hij het verzet. In 1943 wisten hij en zijn vrouw, die hij had ontmoet in het getto, te ontsnappen. Reich-Ranicki’s zus vluchtte kort voor het begin van de oorlog naar Groot-Brittannië. Zijn ouders en broer overleefden de oorlog niet.

In 1958 verhuisde hij naar Duitsland. Daar was hij van 1960 tot 1973 als literatuurcriticus aan Die Zeit verbonden. Op deze website wordt een veelzeggende uitspraak van Reich-Ranicki uit die tijd aangehaald:

“Toen ik in Duitsland arriveerde en zag hoe men over literatuur schreef, zei ik tegen mijn vrouw: ‘Ik wil een experiment uitvoeren: ik ga luid en duidelijk zeggen wat ik van een boek vind. Het is riskant en het kan tot twee consequenties leiden: of ik zal erdoor opklimmen naar de bovenste rangen van de literaire kritiek, of ik beland op de bodem ervan. Maar ik moet het proberen’.”

Daarna leidde hij tot 1988 de boekenredactie van de Frankfurter Allgemeine.

Reich-Ranicki leidde op tv-zender ZDF het programma Literarisches Quartett, alwaar wisselende gasten boeken bespraken.

Hier bespreekt hij met zijn gasten Michel Houellebecqs Elementaire deeltjes:

Vijf jaar voor zijn dood werd aan Reich-Ranicki nog een Duitse tv-prijs toegekend. Maar daar had hij geen trek in: