Turkse vliegtuigen schieten helikopter Syrië neer

In de actie klinkt de Turkse frustratie door over het Amerikaanse getalm in de Syrische crisis

De grillige geschiedenis van de Turkse grens met Syrië werd de twee piloten van de Syrische helikopter die gisteren door twee Turkse F-16’s werd neergehaald fataal. De grensprovincie Hatay is een landtong, een rare kronkel in de Turkse zuidgrens. De provincie werd pas in 1938 aan Turkije toegewezen nadat de meerderheid van de bevolking daar in een (omstreden) referendum voor gekozen had.

Op de kaart die de route van de helikopter aangeeft, is duidelijk te zien hoe de Syrische piloten richting het zuidelijkste puntje van de Turkse landtong vlogen toen ze werden neergehaald door Turkse gevechtsvliegtuigen. Volgens de Turkse vicepremier Bülent Arinç was het toestel, ondanks herhaalde waarschuwingen, tot twee kilometer het Turkse luchtruim binnengevlogen. Het is de eerste keer sinds de uitbraak van de Syrische opstand 2,5 jaar geleden dat de Turkse luchtmacht, onderdeel van de NAVO, in actie kwam tegen de Syrische buur.

In een communiqué, voorgelezen op de staats-tv, noemt de regering in Damascus de actie „overhaast”. De helikopter zou op een verkenningsvlucht zijn geweest die bewegingen van „terroristen” die vanuit Turkije de grens met Syrië oversteken in kaart moesten brengen. „Dit bewijst de ware intenties van de regering-Erdogan om de spanningen met Syrië op te voeren en de situatie aan de grens tussen de twee landen te escaleren.”

Het schenden van elkaars luchtruim is in dit gebied bijna folklore. Turkse gevechtsvliegtuigen halen zich wekelijks de woede van de Grieken op de hals met „dogfight” achtervolgingen boven de Egeïsche Zee. Vorig jaar werd ook het Syrische luchtruim geschonden door een Turks gevechtsvliegtuig, dat neerstortte in Syrische wateren na een verkenningsvlucht.

Hoewel de ware toedracht van de crash nooit is opgehelderd, was het ongeluk de reden voor het aanscherpen van de Turkse „rules of engagement” met de zuiderbuur. „Turkije zal op geen enkele manier meer schending van zijn luchtruim accepteren”, sprak de Turkse minister voor Buitenlandse Zaken gisteravond streng. Hij sprak over een „strafmaatregel”.

Daarin klinkt ook de Turkse frustratie door over het Amerikaanse getalm in de Syrische crisis. Premier Erdogan drong de afgelopen weken aan op acties die zouden moeten leiden tot de val van Assad. De diplomatieke oplossing die de VS dit weekend met Rusland overeenkwam (Syrië moet zijn chemische wapens inleveren) werd met hoorbaar gezucht ontvangen.

Met het neerhalen van de Syrische helikopter trokken de Turken hun rode lijn. De Syrische piloten zouden net op tijd uit het toestel zijn gesprongen. Op YouTube verscheen een filmpje waarop te zien is hoe Syrische opstandelingen één van de piloten onthoofden. De andere piloot is nog vermist.