Defensie wil 37 JSF-toestellen aanschaffen - extra ontslagen

Minister van Defensie, Jeanine Hennis-Plasschaert. Foto ANP/Martijn Beekman

Nederland schaft in totaal 37 Joint Strike Fighters aan. De luchtmacht heeft al twee van deze Amerikaanse gevechtsvliegtuigen. Defensie koopt er nog 35 JSF’s bij ter vervanging van de huidige F-16-straaljager.

Dat maakt minister Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie, VVD) vanmiddag bekend in haar visie op de toekomst van de krijgsmacht, melden bronnen rond Defensie.

minimaal 34 JSF’s

Voor de aanschaf is 4,5 miljard euro gereserveerd. Wegens blijvende onzekerheden over de uiteindelijke kosten van de JSF (officieel F-35 genaamd) heeft het departement een marge van 10 procent ingebouwd. Bij meevallers kan de luchtmacht er mogelijk 40 krijgen. Lopen de kosten per stuk verder op, dan zijn het er minimaal 34.

In juni maakte Hennis bekend dat zij nog bijna 350 miljoen extra moet korten, bovenop de lopende bezuiniging van 1 miljard. Volgens bronnen die haar visie hebben ingezien, kost dat 2.400 functies en zullen honderden extra ontslagen vallen. Twee jaar geleden werden al het verlies van 12.000 functies en duizenden ontslagen aangekondigd.

Vandaag wordt het Defensiepersoneel met een videoboodschap van de minister geïnformeerd. Vooral op de Johan Frisokazerne in Assen zal de klap hard aankomen. Die kazerne moet sluiten.

‘Kleinere krijgsmacht met volle gereedschapskist’

Hennis neemt geen drastische beslissingen om complete wapensystemen af te schaffen, zoals haar voorganger Hans Hillen (CDA) deed met de tank. Ze wil dat ook een kleinere krijgsmacht een “volle gereedschapskist heeft waarmee in elk geweldsspectrum kan worden opgetreden”, aldus een bron.

Wel krijgen alle krijgsmachtonderdelen opnieuw met de kaasschaaf te maken. De marine krijgt de Karel Doorman, het nieuwe logistieke ondersteuningsschip dat in Vlissingen in aanbouw is, toch niet. Het schip, dat 400 miljoen euro kost, wordt verkocht voor het in gebruik genomen wordt.

De luchtmacht moet direct zeven van de 68 F-16’s van de hand doen. Vliegbasis Leeuwarden blijft open, maar het onderhoud van de JSF wordt geconcentreerd in Volkel. De landmacht verliest naast de kazerne in Assen een pantserinfanteriebataljon.

Deelname JSF elf jaar geleden genomen

In het regeerakkoord is afgesproken dat de Algemene Rekenkamer de haalbaarheid van de aanschaf van de JSF en de visie onderzoekt. Dat instituut komt later met zijn rapport.

De definitieve beslissing om de JSF te kopen komt elf jaar na het Nederlandse besluit mee te doen aan de ontwikkeling van het Amerikaanse toestel. De VVD is altijd voorstander van het gevechtsvliegtuig geweest. Voor de PvdA ligt de beslissing gevoelig.

Update 15.30u: Defensie heeft in een reactie laten weten dat de marge van 10 procent zo is berekend dat in het slechtste scenario 37 JSF’s gekocht kunnen worden. Het streven is om 40 toestellen aan te schaffen, bij tegenvallers worden naast de twee toestellen minstens 35 straaljagers gekocht. Een ondergrens van 34 wordt ontkend. Daarom is de kop van dit artikel aangepast.