Koning in eerste Troonrede: crisis voelbaar, maar er is weer perspectief

Koning Willem-Alexander heeft in zijn eerste Troonrede gezegd dat de gevolgen van de economische crisis “steeds voelbaarder” worden. Hij was echter ook positief door te stellen dat er “voorzichtige signalen” zijn dat het einde van de crisis in zicht is en dat er daardoor voor Nederland perspectief is.

Koning Willem Alexander en koningin Máxima nemen plaats op de troon in de Ridderzaal op Prinsjesdag. Foto ANP / Lex van Lieshout

Koning Willem-Alexander heeft in zijn eerste Troonrede gezegd dat de gevolgen van de economische crisis “steeds voelbaarder” worden. Hij was echter ook positief door te stellen dat er “voorzichtige signalen” zijn dat het einde van de crisis in zicht is en dat er daardoor voor Nederland perspectief is.

De koning hamerde in de Troonrede op “noodzakelijke hervormingen” die volgens hem tijd zullen kosten en vragen om doorzettingsvermogen. Hij zei dat Nederland een “sterk land voor zelfbewuste mensen” moet worden. “Elke Nederlander moet de kans grijpen om de veranderingen die ons wachten in zijn eigen leven in te passen”, aldus Willem-Alexander.

De verzorgingsstaat is in zijn huidige vorm niet langer houdbaar, zei de koning. Nederland moet volgens hem toe naar een “participatiesamenleving”:

“De klassieke verzorgingsstaat uit de tweede helft van de twintigste eeuw heeft juist op deze terreinen regelingen voortgebracht die in hun huidige vorm onhoudbaar zijn en ook niet meer aansluiten bij de verwachtingen van mensen. In deze tijd willen mensen hun eigen keuzes maken, hun eigen leven inrichten en voor elkaar kunnen zorgen. Het past in die ontwikkelingen zorg en sociale voorzieningen dicht bij mensen en in samenhang te organiseren.”

De koning waarschuwde verder voor de hoge schuldenlast van huishoudens en de zwakke vermogenspositie van banken. Willem-Alexander benadrukte dat het belangrijk is dat Nederland zijn begrotingstekort terugdringt, zoals ook Europa wil.

Een handreiking naar de oppositie bleef uit in de Troonrede. Het kabinet is in de Eerste Kamer afhankelijk van de steun van de oppositiepartijen. Willem-Alexander ging daar niet expliciet op in. “De relatie tussen parlement en regering staat het komende jaar in het teken van veel wetgeving”, zei hij. “Op basis van het regeerakkoord en de uitwerking daarvan in afspraken met sociale partners en andere maatschappelijke partijen, zal de regering voorstellen bij u indienen.”

Eerste Troonrede Koning ‘somber en sober’

De Troonrede was sober en somber qua toonzetting, zegt onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet in een reactie:

“De afgelopen crisisjaren zat er steeds een soort peptalkelement in, zoals ‘In het verleden hebben we vaak bewezen dat we ons weer terug kunnen vechten’. Dat ontbrak eigenlijk deze keer, in die zijn was hij sober en somber van toonzetting. Verder was het vooral de gebruikelijke opsomming van beleidsmaatregelen.”

Koning begint Troonrede met bedankjes

De koning blikte in het begin van zijn eerste Troonrede terug op zijn inhuldiging van april dit jaar. Hij bedankte zijn moeder, het parlement en de bevolking voor de manier waarop de festiviteiten en de voorbereiding daarop waren verlopen. Hij noemde de inhuldiging een “hartverwarmende start” van zijn koningschap:

“Op de dag van de inhuldiging heeft Nederland zich aan de wereld laten zien als een goed georganiseerd land, dat rijk is aan talent. Er is in onze samenleving veel dat een gezond vertrouwen in het eigen kunnen rechtvaardigt.”

Bekijk hier het begin van de Troonrede:

Willem-Alexander sprak de Troonrede een stuk vlotter uit dan zijn moeder, viel Niemantsverdriet nog op:

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Klopt het dat Willem-Alexander er meer de vaart in houdt dan zijn moeder? #troonrede

De Troonrede bevatte niet veel groot nieuws, maar wel een paar kleine nieuwtjes:

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Nieuws tot nu toe: na 2014 geen 0-lijn meer, en instelling van een Nationale Investerings Instelling. #troonrede

Koninklijk huis met minder mensen vertegenwoordigd

De zogeheten commissie van in- en uitgeleide, die de leden van het koningshuis naar de Ridderzaal begeleidde, was dit jaar kleiner dan voorheen. De commissie bestond niet uit negen, maar uit zes leden, onder wie een PVV-Kamerlid.

De commissie werd zoals altijd geleid door de voorzitter van de Tweede Kamer, Anouchka van Miltenburg (VVD). De overige vijf leden zijn PvdA-senator Willem Witteveen, VVD-Kamerlid Helma Neppérus, CDA-senator Sophie van Bijsterveld, PvdA-Kamerlid Martijn van Dam en PVV-Kamerlid Lilian Helder.

De commissie is kleiner omdat ook het Koninklijk Huis met minder mensen was vertegenwoordigd dan voorheen. Prinses Beatrix, prinses Margiet en Pieter van Vollenhoven ontbraken dit jaar. Behalve koning Willem-Alexander en koningin Máxima waren alleen prins Constantijn en prinses Laurentien erbij.

Bekijk hier hoe de koning en koningin Máxima bij de Ridderzaal arriveerde: