‘Hij staat recht! Complimenten’

Om vier uur vannacht stond het gekapseisde cruiseschip Costa Concordia weer overeind. „Het is allemaal perfect verlopen.” En: „Nu zal het schip zich ook wel goed houden bij het wegslepen.”

De beschadigde kant van de Costa Concordia is vannacht boven water gekomen. Foto Reuters

„Dames en heren, de operatie is geslaagd. Het schip staat recht.” Een luid applaus van honderden bergers en eiland bewoners volgt. Kort na 4 uur vanmorgen klinkt in de haven van het Toscaanse eilandje Giglio een misthoorn, van alle kanten met soortgelijk geluid beantwoord. Iedereen weet dan: het is gelukt. Kort daarna maakt Franco Gabrielli, hoofd van de Italiaanse burgerbescherming, bekend dat de bergingswerkers klaar zijn en dat alles goed is verlopen. Gabrielli kijkt geëmotioneerd de luid applaudisserende zaal in.

Veel bewoners zijn samen met de bergers wakker gebleven om de operatie af te wachten. Vanuit de haven zijn de lichtjes van het schip te zien en is zichtbaar hoe de boot steeds verder rechtop komt te staan. Na het officiële bericht is het feest. Amerikaanse, Italiaanse en Nederlandse bergers vullen uitgelaten de terrassen van Giglio en worden op de schouders geslagen door de bewoners. Een ouder echtpaar hangt uit het raam boven bar Pierina, waar een groep Nederlandse duikers zich heeft verzameld van onderaannemer Disa: „Hij staat recht, hij staat! Complimenten!”

De echte heldenontvangst is voor de Zuid-Afrikaanse berger Nick Sloane, die de operatie heeft geleid en zich voor het eerst sinds de start van de operatie buiten de controlekamer laat zien. Met een grote grijns loopt hij langs de klappende menigte. „Nu eerst een biertje!”, en dan verdwijnt hij in bar Fausto. waar zich direct een rij vormt van mensen die hem willen feliciteren met zijn succes. Het kantelen van het schip was het moeilijkste gedeelte, beaamt hij. „We zijn er nog niet, maar nu het schip dit heeft aangekund, zal het zich ook goed houden bij het wegslepen.”

Ook de Vlaamse David Fieuw bracht meer dan een etmaal in de controlekamer door en werkte non-stop aan de operatie. Hij ontwierp het ballastsysteem en zal zich komende maanden bezig houden met het stabiliseren van het schip. Zijn ogen zijn rood van het slaapgebrek. „Het is eigenlijk allemaal perfect verlopen. Er hebben zich geen grote problemen voorgedaan en al onze berekeningen klopten.”

Als Fieuw zich een weg door de mensen baant om zijn bed op te zoeken, wordt hij aangeklampt door een politieagent die hem met betraande ogen om de nek valt. Fieuw geeft toe zelf ook wel emotioneel te zijn geweest toen het werk volbracht was. „Je werkt met zo’n groep zo lang in opperste concentratie. We hebben ons niet met de tijd bezig gehouden, maar keken minuut per minuut hoe het schip zich hield.”

Negentien uur heeft de gehele operatie uiteindelijk geduurd. Tot twee keer toe is het werk stil komen te liggen door kleine complicaties. „Maar niets ernstigs, dat was zo opgelost. Het is allemaal perfect verlopen.” Zelfs de plastic buizen en netten die vóór de operatie rondom het schip waren geplaatst om watervervuiling te voorkomen, zijn niet gebruikt. Er zijn geen giftige stoffen uit het schip vrijgekomen tijdens het rechttrekken.

Als de zon een paar uur later op komt, wordt goed zichtbaar hoe gehavend het schip is. Langs de klotsende bootjes in de haven lopen inwoners de pier af om beter zicht te hebben op het wrak. Voor het eerst is het gedeelte te zien dat twintig maanden onder water heeft gelegen, aangevreten door roest en algen. Aan de stuurboordzijde van het wrak zijn de diepe afdrukken van de twee rotspartijen waar het schip op heeft gelegen, duidelijk zichtbaar. De komende maanden zullen de bergers het schip dicht maken en stabiliseren om het na de winter weg te slepen.

„Ik vind het zo ongelofelijk knap wat ze geflikt hebben”, zegt de bar-vrouw die vanmorgen afwisselend biertjes tapt en capuccino’s inschenkt – „nog even.” Ze kent iedere berger die langskomt bij naam en juicht bij iedere nieuwe gast. „Ik ga ze missen, absoluut. We hebben er nu al anderhalf jaar honderden inwoners bij gekregen. Er is een band ontstaan tussen de bewoners en de bergers. Het zal stil worden op Giglio.”

Ondanks de euforie wordt het drama van het ongeluk niet vergeten. Gabrielli vertelt dat nu de voorbereidingen worden getroffen om te zoeken naar de laatste twee slachtoffers, een Siciliaanse passagier en een Indiase ober. Zodra het veilig genoeg is om het schip binnen te gaan, zullen de duikers beginnen met zoeken.

Om tien uur verschijnt de directie van Costa. De berging heeft tot nu toe zeshonderd miljoen euro gekost, maar de komende maanden zal dit bedrag verder oplopen. Het is het bedrijf er veel aan gelegen met deze succesvolle missie zijn reputatie te herstellen. Daarom zegt directeur Pier Luigi Foschi: „Wij vinden de kosten minder belangrijk dan onze verantwoordelijkheid voor het eiland en voor het milieu.”