Het begint met woede op de Koekamp

Dus Geert Wilders gaat zijn eigen Tahrirplein organiseren. Zaterdag om 13 uur wordt boos Nederland verwacht in Den Haag. Die stad beschikt weliswaar niet over zo’n bruisend, centraal gelegen plein met een pakkende Ta-klank, zoals de pleinen waar de Egyptenaren (Tahrir) en de Turken (Taksim) hun woede soms zomaar omsmelten in een kolkende volksbeweging. Maar de Koekamp is ook niet mis. Een glanzend grasveld, omgeven door een lieflijk strookje water en praktisch gelegen, in de buurt van het Centraal Station. En er is parkeergelegenheid in de buurt, zoals keurig uitgelegd op Wilders’ protestsite tekenverzetaan.nl.

Over de vergelijking moeten we niet flauw doen. Wie weet is de woede die zaterdag zichtbaar zal worden op de Koekamp het voorstadium van wat deze oude natie te wachten staat. Ook letterlijk: dit is het voorportaal van het Malieveld, waar de massa’s in Den Haag samenstromen als sociaal protest menens wordt. Zo ver is de Partij voor de Vrijheid nog niet, geeft Wilders ruiterlijk toe, al helpt het misschien dat hij dit weekeinde in De Telegraaf vernietigend uithaalde naar het „politieke autisme” van het kabinet van premier Mark Rutte, die het land in zijn ogen „kapotbezuinigt”. Als dit zo is, wordt het binnenkort vast te druk op zijn ‘verzetsbijeenkomsten’ om met de Koekamp te volstaan.

Maar deze keer zou Wilders met 1.000 demonstranten al tevreden zijn, vertelde hij in een interview dat hij onlangs gaf aan het tv-programma EenVandaag. Hij trad daarin ontwapenend op als beginnende actieleider – een slim staaltje verwachtingsmanagement. Er moest een podium geregeld worden, petten, microfoons: een hele klus. Maar nee, het organiseren van een „verzetstournee” is „geen linkse hobby”, zoals de verslaggever pesterig opperde.

Is protesteren überhaupt wel een hobby, eigenlijk? Ter linkerzijde wordt de onvrede over het vandaag gepresenteerde bezuinigingsbeleid met zichtbaar meer routine gemobiliseerd. Op stopbezuinigingen.nl kunnen protestbehoeftigen klikken op een lijst bussen die SP-afdelingen zaterdag vanuit het hele land naar het Beursplein in Amsterdam laten rijden. De site vermeldt een fikse lijst maatschappelijke organisaties die zich opwerpen als toeleverancier van boze burgers – van het Platform Verontruste Ouders tot Occupy Alkmaar en Kleurrijk Eindhoven. De SP’ers krijgen hulp en bijval van GroenLinksers en van een aantal FNV-bonden.

Toch is het maar de vraag of ze dit weekeinde met z’n allen in Amsterdam opkunnen tegen de Dam-tot-Damloop, met 55.000 liefhebbers. Hardlopen, dat is pas een hobby!

De afgelopen weken kregen we allerlei inkijkjes in de psyche van de Nederlander. We zijn bang, soms zelfs in paniek, door de economische crisis, migratie en terrorisme, meldde onderzoeksbureau Motivaction in een ‘angstspecial’ bij deze krant. We willen een sterke leider, en vooral Geert Wilders boezemt op dit punt zijn achterban vertrouwen in, volgens politicoloog André Krouwel van de Vrije Universiteit in dagblad Trouw. Bij feesten is de opkomst daarentegen vaak veel groter dan bij protesten, zocht de Volkskrant uit.

Wat is de politieke waarde van onze woede en onvrede? Er zijn genoeg mensen die lijden onder de combinatie van economische malaise en een overheid die haar uitdijen (een beetje) beperkt. Werkloze jongeren, ouderen wier koopkracht daalt, werkenden met groeiende lasten, bedrijven die niet investeren. Het kabinet heeft in wezen maar één antwoord: de pijn van nu komt het land uiteindelijk ten goede. Betogen als belangenstrijd? We zien vooral een botsing van oude Hollandse demonen: emotie en gefrustreerde onmacht versus calvinistische offerzin en volharding.

René Moerland is chef van de politieke redactie in Den Haag.