Haalt Huub straks Oxi-dag bij PAOK?

PAOK, de volksclub van trainer Huub Stevens, voetbalt deze week in de Europa League tegen AZ. Overal zie je het zwart-wit in Thessaloniki. De fans beheersen het straatbeeld.

PAOK-fans eerder dit jaar in de betonbak Toumba, gebouwd in 1959. Trainer Huub Stevens: „Ze zijn zo emotioneel betrokken. Vele malen meer dan bij Schalke. Fantastisch.” Foto Shutterstock

Pablo Garcia, de 36-jarige middenvelder van de Griekse voetbalclub heeft alles waarmee een PAOK-fan zich kan identificeren. De Uruguayaan is impulsief, emotioneel en heeft een groot clubhart. Sinds hij, buiten het blikveld van de scheidsrechter, een speler van aartsrivaal Olympiakos in zijn maag heeft gestompt, nadat hij diens elleboog tegen zijn hoofd kreeg, staat hij op eenzame hoogte. Fans dragen zijn silhouet op hun zwarte shirts, naar Che Guevara.

De fans hebben helden nodig, een verhaal om in te geloven. In 1985 was PAOK voor het laatst landskampioen. Afgelopen jaar werd de club wegens dreigend faillissement bijna door de Europese bond UEFA geroyeerd. De Nederlandse coach Huub Stevens kan nu zo’n held worden. Hij tekende dit voorjaar voor twee jaar bij PAOK. Onder zijn leiding moet de club uit havenstad Thessaloniki herleven. Na een weifelende seizoensstart en uitschakeling in de voorronde van de Champions League krijgt hij het voordeel van de twijfel van de beruchte fans in hun zwart-witte shirts. De uitschakeling door Schalke was met opgeheven hoofd en tot de slotminuut spannend.

Dit seizoen moest PAOK drie Europese duels zonder publiek spelen. Een sanctie nadat een jaar geleden driehonderd PAOK-fans tijdens een wedstrijd tegen Rapid Wien het veld opkwamen ‘ter verdediging’, tegen de vuurpijlen waarmee Oostenrijkse fans gericht op het familievak schoten.

Oxi-dag

In het Griekse voetbal is het de vraag of een nieuwe coach ‘Oxi-dag (nee-dag) haalt’, de jaarlijkse parade van schoolkinderen op 28 oktober waarmee ‘nee’ tegen de nazi’s in 1940 wordt herdacht. Stevens lijkt Oxi-dag te overleven. Meedoen in de Champions League is niet gelukt, maar daarop had niemand serieus gerekend. De club schoof door naar de Europa League, en speelt donderdag tegen AZ.

„Huub Stevens heeft visie. Hij krijgt respect”, weet Christos Xanthopoulos (39), voorzitter van de PAOK-fans in de wijk Polichni van Thessaloniki, de tweede stad van Griekenland. Besluiten die van een Griek niet geaccepteerd worden – zoals het niet opstellen van de 36-jarige Pablo Garcia, of een scorende spits wisselen – worden door de Nederlander die met Schalke de UEFA Cup won wel aangenomen.

Xanthopoulos draagt in het clubhuis van Polichni – de muren zijn wit, het meubilair zwart, de clubkleuren – een shirt van de ruim honderd man sterke buurtfanclub. Zo zie je dat overal in de stad. Geen dure tenues uit een door Nike gedomineerde shop, zelfgedrukte zwart-witte shirts in beperkte oplage. Aan de muren foto’s van fans, niet van spelers. Fans in gevecht op de tribune. Fans bij uitwedstrijden.

Maar ook: fans in massademonstraties in de straten van Thessaloniki uit protest tegen het clubbestuur. Fans die de clubkantoren bezetten. Het is niet moeilijk hun harten te winnen. Hun woede opwekken is zo gebeurd.

Emotioneel

„Jaaaa… de fans”, grijnst Stevens na een 4-1 thuiszege tegen het Atheense Panionios in Toumba, het station in de gelijknamige wijk (tombe), vlakbij het centrum. „Ze zijn zo emotioneel betrokken. Nog vele malen meer dan bij Schalke.” Stevens wordt op straat aangesproken. „Ze laten zien dat ze voor PAOK zijn. Fantastisch.”

De reputatie van de fans woog mee bij zijn besluit naar PAOK te gaan. „Ik wilde nog een avontuur meemaken.” Bij PAOK wordt ook „ambitie uitgesproken”. De uitdaging is „met weinig mogelijkheden toch stappen te maken met die club”. PAOK heeft een staatsschuld van 25 miljoen, deels rente.

Toumba is een betonbak uit 1959 vol zwart-witte graffiti. De club is in 1926 in Thessaloniki opgericht als opvolger van een club uit Istanbul. De K in PAOK staat voor Konstantinopel (voorheen Istanbul). In 1923 werd de Griekse bevolking in het huidige Turkije geruild tegen de Turken in het huidige Griekenland. Een massale volksverhuizing, waarbij veel Grieken in Thessaloniki terecht kwamen.

Retsina

Op wedstrijddagen zitten de restaurants en cafés in de wijk Toumba al uren van te voren vol. De supportersdrank bij uitstek is de Toumba Libre, een mix van cola met retsina, goedkope witte harswijn. Rondom het stadion staan verrijdbare kantina’s voor souflaki of hotdogs te walmen.

Het verleden van PAOK is ook voor de nieuwe eigenaar van belang. De Russische miljardair Ivan Savvidis is een Pontusgriek, hij stamt af van Grieken die in het huidige Turkije bij de Zwarte Zee woonden en van daar naar Rusland trokken. In Rusland maakte hij fortuin in tabak – en werd politicus.

Griekse clubs staan bekend om hun bemoeizuchtige eigenaren. Dat merkte Aad de Mos, die in 2010 binnen een jaar bij Kavala vertrok. Volgens Stevens houdt Savvidis zich tot nu toe koest.

Stevens’ voornaamste opdracht is discipline bijbrengen en zo rust in de club. Zijn voorganger Giorgos Donis wordt afgedaan als een slapjanus.

„Griekse fans hebben geen geduld”, geeft Tanis toe. „En Griekse trainers vertrouwen we niet.” Stevens zou van PAOK weer een ‘echte Europese club’ kunnen maken. Met als eerste doel: „Olympiakos raken”.