De Miljoenennota 2014 is openbaar: de belangrijkste zaken op een rij

In de Miljoenennota 2014 staat voor zes miljard aan bezuinigingen en lastenverzwaringen. Foto rijksoverheid.nl

De Miljoenennota is sinds 15.15 uur vanmiddag openbaar. Op onze Haagse redactie worden de stukken op dit moment druk gelezen. Wat zijn de belangrijkste maatregelen die in de begroting van volgend jaar zijn opgenomen? Een overzicht.

Belastingen en uitkeringen

- De AOW wordt vanaf 2015 verlaagd. De leeftijd wordt stapsgewijs verhoogd naar 67 jaar.

- De kinderbijslag wordt voor veel gezinnen per 1 juli verlaagd.

- De belastingschijven worden niet aangepast aan de inflatie.

- De algemene heffingskorting wordt inkomensafhankelijk.

- De accijns op bier, wijn en andere alcoholische dranken gaat omhoog.

- De accijns op diesel gaat met drie cent omhoog, die op lpg met zeven cent.

- De vrijstelling van wegenbelasting voor oldtimers verdwijnt.

- Ouders krijgen de mogelijkheid tot 100.000 euro belastingvrij aan hun kinderen te schenken, als die het geld gebruiken voor de koop van een huis.

- De Belastingdienst legt zich in 2014 meer toe op de bestrijding van belastingfraude. Mensen die bij de voorlopige teruggave moedwillig onjuiste informatie verstrekken, kunnen vanaf volgend jaar een boete verwachten. Daarnaast krijgt de fiscus meer bevoegdheden om toeslagen te controleren, terug te halen en betalingen stop te zetten.

- Mensen die een voorschot aanvragen bij de Belastingdienst krijgen dat niet meer automatisch. Uitbetaling kan pas als de aanvrager bekend is bij de fiscus en zich bij het Belastingkantoor heeft gemeld met bewijzen dat hij recht heeft op het voorschot.

Gezondheidszorg

- De hoogte van de ‘nominale’ zorgpremie, die iedereen maandelijks betaalt aan zijn zorgverzekeraar, blijft ongeveer gelijk aan die dit jaar: ruim 100 euro per maand. Dat is voor kosten bij de huisarts, in het ziekenhuis, etc.

- De inkomensafhankelijke zorgpremie, die wordt afgeschreven van het loonstrookje, wordt volgend jaar íets lager: 7,5 procent van het brutoloon (7,75 procent dit jaar). Hoe meer men verdient, hoe meer premie men dus betaalt.

- Het eigen risico stijgt volgend jaar met 10 euro en gaat naar 360 euro per jaar. Het risico blijft voor alle inkomensgroepen hetzelfde: wie ziek wordt, betaalt de eerste 360 euro van de doktersrekening uit eigen zak. Het zou worden verlaagd voor lagere inkomensgeroepen (tot 175 euro) en verhoogd tot 595 euro voor de hogere inkomens. Die nivellering in de bijdrage aan ziektekosten gaat niet door.

- De AWBZ-premie, die ook van de loonstrook wordt afgehaald en dus inkomensafhankelijk is, blijft volgend jaar met 12,65 procent hetzelfde als dit jaar.

- De ziekenhuizen en zorgverzekeraars hebben met minister Schippers afgesproken dat ze nog maar 1,5 procent méér uitgeven aan ziekenhuiszorg in 2014 dan dit jaar. Dat levert een besparing op van 250 miljoen euro volgend jaar, oplopend tot 1 miljard euro in 2017.

- Het ministerie verwacht volgend jaar ook 750 miljoen euro minder uit te geven aan geneesmiddelen omdat de prijzen dalen.

- Het kabinet verwacht 320 miljoen euro minder dan voorspeld uit te geven aan zorgtoeslagen.

Woningmarkt

- De hypotheekrenteaftrek wordt vanaf 2014 beperkt. Het percentage waartegen mag worden afgetrokken gaat in 28 jaarlijkse stappen van een half procentpunt verlaagd van 52% naar 38%. De opbrengst wordt teruggegeven door het verlengen van de derde schijf in de inkomstenbelasting.

- De loan-to-value-ratio, de verhouding tussen de hoogte van de hypotheek en de waarde van de woning, gaat omlaag van 105 procent naar 104 procent. De komende jaren daalt het verder tot 100 procent. Huiseigenaren mogen de komende jaren stapsgewijs minder lenen om ze “te beschermen tegen te zware hypotheeklasten”, aldus het kabinet.

- De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) wordt per 1 juli 2014 verlaagd tot 265.000 euro, en vervolgens tot en met 1 juli 2016 jaarlijks stapsgewijs verder verlaagd tot 225.000 euro. Het NHG-fonds vergoedt de eventuele restschuld aan de bank in geval van gedwongen verkoop, de huizenkoper betaalt daarvoor eenmalig een bedrag.

- Het wordt voor huiseigenaren met een restschuld makkelijker om de restschuld mee te laten financieren onder de NHG, waardoor een lagere rente wordt betaald.

- De marktwaarde van een huurwoning gaat een grotere rol spelen bij het vaststellen van de huur. De gewildheid en locatie van de woning komen in het huidige puntensysteem niet goed tot uitdrukking. Nu mag een huis in bijvoorbeeld Oost-Groningen dezelfde huur opbrengen als een gelijke woning in Amsterdam.

- Het financiële toezicht op de corporatiesector wordt direct onder het ministerie geplaatst.

Veiligheid en Justitie

- Gedetineerden moeten een eigen bijdrage van 12,50 euro per dag gaan betalen, voor een maximum van een half jaar. Dat moet jaarlijks 7 miljoen euro opleveren.

- De griffierechten gaan met 15 procent omhoog. Dat zijn de kosten die burgers betalen om een proces te kunnen starten. Dat moet rechtszaken schelen – want minder mensen zullen naar de rechter stappen – en de inkomsten tegelijk verhogen. Volgend jaar moet dat 33 miljoen euro schelen, oplopend tot 44 miljoen in 2018.

- In de begroting staat verder dat vreemdelingen die illegaal in Nederland zijn vanaf volgend jaar strafbaar zijn. Dan wordt de maatregel, die ook was aangekondigd in het regeerakkoord, geïmplementeerd.

Infrastructuur en Milieu

- De aanleg en verbreding van wegen de afgelopen jaren zorgt voor een stijging van de onderhoudskosten, nu en in de toekomst. Ook het onderhoud aan nieuwe tunnels, zoals de Tweede Coentunnel en de tunnel in de A2 bij Maastricht, kost geld. Daarom legt minister Melanie Schultz alvast 800 miljoen euro opzij, geld dat niet meer gebruikt kan worden voor nieuwe infrastructuur.

- Er is weinig geld voor investeringen in wegen, daarom krijgen een aantal belangrijke projecten prioriteit: de Blankenburgtunnel, de verlenging van de A15 bij Arnhem, en de A13/A16 bij Rotterdam en de verbreding van de Ring Utrecht. Schultz wil hier “onverminderd vaart” achter zetten. In 2014 komt er 149 kilometer asfalt bij.

- Het aanvragen van vergunningen die te maken hebben met ruimtelijke ordening wordt eenvoudiger en goedkoper. Dat kan straks met één aanvraag bij één loket. Het kabinet wil daarvoor vijftien bestaande wetten, zoals de Waterwet en de crisis- en herstelwet laten opgaan in een wet, de nieuwe Omgevingswet.

Overige zaken

- Het kabinet investeert 600 miljoen om de werkloosheid te bestrijden.

- Het kabinet koopt de JSF. Voor ruim vier miljard worden 37 toestellen besteld.

- Ontslagvergoedingen mogen niet meer in stamrecht-bv’s worden ondergebracht. Mensen die al een ontslagvergoeding in zo’n bv hebben zitten, kunnen die tegen een laag tarief laten uitbetalen. Dat moet de economie stimuleren.

- De laagste inkomens krijgen volgend jaar een eenmalige tegemoetkoming van honderd euro.

- Het kabinet houdt de cultuur uit wind, zoals eerder beloofd. Cultuureducatie heeft zelfs enige prioriteit voor het kabinet. Zoals aangekondigd, blijkt de Cultuurkaart voor de komende tien jaar bestaan, anders dan door het vorige kabinet gepland. Met de kaart kunnen scholieren goedkoop en soms gratis bezoeken afleggen aan culturele instellingen. Voor die kaart is 4,9 miljoen euro per jaar gereserveerd. Ook blijft het vak Culturele en Kunstzinnige Vorming (CKV) een verplicht examenvak op de havo en het vwo.

- Nederlanders die in het buitenland in nood zijn kunnen voortaan één nummer bellen dat dag en nacht bereikbaar is. Dat maakt onderdeel uit van de elektronische dienstverlening, die ook wordt uitgebreid met het digitaal aanvragen en betalen van visa en reisdocumenten.

- De kosten aan het koningshuis stijgen volgend jaar een klein beetje. Het salaris dat koning Willem-Alexander volgend jaar krijgt, gaat met achtduizend euro wel iets omlaag. Het totale bedrag dat Willem-Alexander, Máxima en Beatrix volgend jaar krijgen bedraagt 7,6 miljoen euro. Dat is een stijging van drie ton ten opzichte van het begrote bedrag voor dit jaar. Van dat bedrag moeten ook diverse andere zaken worden betaald, zoals kosten voor het personeel en materieel.