Amazon-baas is volgens Jonathan Franzen een van de ruiters van de Apocalyps

Amazon-baas Jeff Bezos is een verwoester van de literaire cultuur, vindt Jonathan Franzen. De Amerikaanse schrijver spuwde zijn gal dit weekend in The Guardian.

De uitspraken over Bezos zijn te vinden in een stuk waarmee Franzen een nieuw boek over de Oostenrijkse journalist en schrijver Karl Kraus inleidt.

Franzen vertaalde voor het zogenoemde The Kraus Project drie essays van Kraus die als moeilijk vertaalbaar bekendstaan. In de aantekeningen die Franzen in de vertaling opnam zijn vinnige opmerkingen van Franzen, in de lijn van Kraus’ denken, over het huidige technologische en culturele landschap te lezen. Eerder liet Franzen zich al uit over het in zijn ogen ‘onverantwoordelijke medium’ Twitter, maar nu is Bezos dus de boeman, met name vanwege Amazons stap om een plek in de uitgeverijwereld te veroveren.

Zo schrijft Franzen over Bezos:

“In my own little corner of the world, which is to say American fiction, Jeff Bezos of Amazon may not be the antichrist, but he surely looks like one of the four horsemen. Amazon wants a world in which books are either self-published or published by Amazon itself, with readers dependent on Amazon reviews in choosing books, and with authors responsible for their own promotion.”

Franzen ziet niets in een bedrijf dat zowel boeken verkoopt als uitgeeft. Het zou serieuze schrijvers benadelen en lezers bedotten. Franzen:

“The work of yakkers (babbelkousen) and tweeters and braggers, and of people with the money to pay somebody to churn out hundreds of five-star reviews for them, will flourish in that world. But what happens to the people who became writers because yakking and tweeting and bragging felt to them like intolerably shallow forms of social engagement? What happens to the people who want to communicate in depth, individual to individual, in the quiet and permanence of the printed word, and who were shaped by their love of writers who wrote when publication still assured some kind of quality control and literary reputations were more than a matter of self-promotional decibel levels?”

The Guardian somde de uitgeefinitiatieven van Amazon van de afgelopen drie jaar op: overnames van traditionele uitgeverijen, de introductie van Kindle single (een e-boek van novelle-achtige lengte dat via Amazon uitgegeven wordt) en het creëren van een online platform waar schrijvers hun werk digitaal kunnen uitgeven. Maar “all of its book publishing activities have been wrapped around with online promotions, reader review content and constantly updating bestseller lists.”

Volgens Franzen bestaat de kans dat het bedrijfsmodel van Amazon schrijvers in de toekomst decimeert tot “prospectless workers” die in de imaginaire warenhuizen van Amazon hun boeken schrijven. Ze hebben geen zekerheid over hun baan en zullen in het model gedwongen worden om steeds harder te werken voor minder inkomsten.

Het volledige stuk van Franzen is hier te lezen. Arnon Grunberg reageerde er al op in zijn blog.