Alleen als je corrigeert, wordt deze lijst eerlijk

Pronken met goede Cito-scores, dat deden basisscholen al Maar voor een éérlijke lijst is een correctie nodig En die voerde onderwijssocioloog Jaap Dronkers uit

redacteur onderwijs

Nee, natuurlijk is het geen goed idee om de ‘kale’ Cito-scores van een school te publiceren. Daarom werkte hoogleraar onderwijssociologie Jaap Dronkers graag mee aan de ranglijst van basisscholen die RTL Nieuws presenteerde.

RTL wilde, zegt hij, weten wat de toegevoegde waarde is die scholen leveren. „Dat is precies ook wat ik onderzoek voor de lijst van scholen in het voortgezet onderwijs die ik sinds 1997 samenstel. Cito-scores zijn deels afhankelijk van de samenstelling van de leerlingenpopulatie van een school. Daarvoor moet je dus corrigeren.”

Hoe heeft u gecorrigeerd?

„Ik heb onder meer gekeken naar het aantal leerlingen met laagopgeleide ouders per school, de postcodes van leerlingen en informatie over de afkomst van leerlingen. Voor elke leerling die niet meedeed aan de eindtoets, heb ik een school puntenaftrek gegeven. Vervolgens heb ik vastgesteld welke gemiddelde Cito-score je van een school met een bepaalde leerlingenpopulatie mag verwachten. Scholen die precies die score haalden kregen een 7. Wie het beter deed, kreeg een hoger cijfer, wie het slechter deed een lager cijfer.”

Wat vindt u van het verzet van de scholen tegen publicatie van de Cito-gegevens?

„Veel scholen zetten hun goede Cito-scores zelf al op hun site of in hun schoolgidsen. Maar dan zetten ze er niet bij dat ze die deels te danken hebben aan de afkomst van de leerlingen op hun school. Een lijst zoals RTL die nu heeft gepubliceerd, is eerlijker.

„De keuze van de juiste basisschool is belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Na biologische factoren en de opvoeding van de ouders is het de invloedrijkste component. Daarom is het goed om duidelijk te maken hoe scholen het doen.”

Critici zeggen ook dat er zoveel meer dingen zijn die een school goed maken dan alleen de resultaten bij rekenen en taal.

„Daar ben ik het mee eens. Maar laat scholen dan hun best doen om aan te tonen dat hun prestaties op dit gebied iets toevoegen aan wat de leerlingen al meekrijgen van huis uit. Daar lijken de scholen geen zin in te hebben. Ze verzetten zich bijvoorbeeld al heel lang tegen de verplichte opname van het onderdeel wereldoriëntatie – met vakken als geschiedenis en aardrijkskunde – in de eindtoets voor groep 8. Overigens blijkt uit onderzoek dat op scholen waar goed geleerd wordt, het welbevinden van kinderen ook het hoogst is.”

Moet alles altijd maar gemeten worden?

„Nee hoor. Maar dan moet je als school ook niet beweren dat je zo succesvol bent op het gebied van bijvoorbeeld culturele vorming. Dat zijn dan gewoon reclamepraatjes die op niets zijn gebaseerd.”

De 43 islamitische basisscholen in Nederland scoren gemiddeld een 7,6 op deze ranglijst. Individueel scoren maar liefst negen van deze scholen hoger dan een 8. Volgens Dronkers toont dit aan dat zij het beste halen uit leerlingen die soms met flinke achterstanden op het gebied van rekenen en taal op school komen.

Hoe gaat dat dan in zijn werk?

„Dit bevestigt resultaten uit eerder onderzoek dat ik heb gedaan. Daaruit blijkt dat leerlingen op etnisch homogene scholen beter presteren dan leerlingen die op gemengde scholen zitten.”

Scholen hebben geprobeerd via een rechtszaak de openbaarmaking van de Cito-gegevens te voorkomen, maar de rechter wees hun verzoek af.