Wonderbaarlijke opmars van een wielerveteraan

De 41-jarige Amerikaan vindt zijn eindzege in de Ronde van Spanje ongelofelijk. Hoe geloofwaardig is hij?

Foto AP

Als hij vandaag de sportkranten openslaat, zal hij de fraaiste epistels lezen over zijn bewogen wielerleven. Want Chris Horner, de bijna 42-jarige winnaar van de Ronde van Spanje, is een verhaal apart in het peloton.

Horner zal lezen over de rocker in hem; dat hij jarenlang met een sikje over Gods wegen fietste, alsof hij de gitarist van een metalband was. Hij zal lezen over zijn opmerkelijke tic; dat hij na een etappekoers altijd linea recta naar McDonalds gaat om een hamburger weg te schrokken. En ongetwijfeld volgt er nog een passage over zijn aandoenlijke piepstemmetje.

Bovenal spreekt zijn prestatie tot de verbeelding. De renner van RadioShack is sinds gisteren de oudste winnaar van een grote wielerronde (Tour, Giro, Vuelta). Hij reed de Fransman Firmin Lambot, die op 36-jarige leeftijd in eigen land won, uit de boeken (zie tabel). Verder is hij de oudste ritwinnaar in een grote ronde na zijn eerdere zege op de Alto de Hazallanas.

Christopher Horner, geboren in het Japanse Okinawa, had als jongen een wielerdroom. Omdat de sport begin jaren negentig nog vrij onbekend was in de VS, moest hij offers brengen. Met een caravan als huis trok hij door zijn land; van koers naar koers, van startnummer naar startnummer. Of hij opvallend presteerde? No way. Maar hij had (en heeft) een ijzeren wil. In 1997 maakt hij de overstap naar Europa, waar hij gaat koersen voor het nietige Française des Jeux. Het mondt uit in een harde confrontatie met de Europese wielerwetten. Horner, met het typische karakter van een Amerikaanse rookie, vliegt er met veel bravoure in maar gaat ook net zo hard weer op zijn bek. Ze fietsen hier onbeschoft hard, vindt hij tijdens het hoogtepunt van het epotijdperk. Een illusie armer en een ervaring rijker keert Horner terug naar Amerika. In 2005, na een verrassende achtste plaats op het WK van 2004, gaat hij een avontuur aan bij een Europese wielerploeg, Saunier Duval.

Zijn meest aansprekende resultaten na zijn comeback in Europa? Horner wint de Ronde van het Baskenland (2010) en de Ronde van Californië (2011), maar in koersen van drie weken valt hij nauwelijks op. Tot de Ronde van Spanje dit jaar, waar Horner optimaal geprepareerd aan de start verscheen. Hij verraste zichzelf ook, bekende hij zaterdag, nadat Horner op de loodzware Angliru (met een maximale hellingsgraad van 23,6 procent) diverse aanvallen van nummer twee Vincenzo Nibali had gepareerd. „Het is ongelofelijk”, stamelde Horner. „De mensen die dit vandaag op televisie hebben gezien, hebben iets legendarisch meegemaakt. Iets wat ze waarschijnlijk nooit meer zullen zien. Een 41-jarige die zo’n grote wedstrijd wint, dat gebeurt in geen enkele sport.”

Adrie van Diemen, inspanningsfysioloog bij voorheen Rabobank, noemt de prestatie van Horner „heel uitzonderlijk”. „Bij topsporters zie je dat het prestatievermogen tussen het dertigste en veertigste levensjaar vaak met tien procent achteruit gaat. Niemand kan zich aan deze wetmatigheid onttrekken.” De scores van Horner, die zijn vermogencijfers publiceert, zijn ronduit indrukwekkend, stelt Van Diemen. „Donderdag, tijdens de slotklim, reed hij in zestien minuten en 44 seconden naar boven met een wattage van 6,7. Dat is echt héél erg goed. Uitzonderlijk voor een bijna 42-jarige.”

Hoewel niemand in het peloton het hardop durft te zeggen, is de prestatie van Horner ronduit opvallend – zeker in de door dopingschandalen ontwrichte wielersport. Want hoe kan het dat de bijna gepensioneerde Horner, die in een grote ronde nooit verder kwam dan een negende plaats in de Tour (2010), nu erkende klimmers als Vincenzo Nibali (28) en Alejandro Valverde (33) uit het wiel rijdt in het hooggebergte?

Is de geloofwaardigheid van de oude Amerikaanse rocker nu al in het geding? Ja en nee. Ja, omdat zijn getrapte wattage van duizelingwekkende hoogte is – hoger nog dan Chris Froome in de Tour – en Horner enige jaren teamgenoot was van Lance Armstrong bij Astana en RadioShack. Hoewel uit latere bekentenissen is gebleken dat iedere renner zich naar Armstrongs wil moest voegen, en dus ook naar een gedegen preparatie, ontkende Horner in alle toonaarden over dopinggebruik na het uitlekken van het Amerikaanse Usada-rapport, eind vorig jaar. „Nooit iets gezien. Nooit iets over gehoord.”

Wat voor Horner pleit, is zijn transparantie. Al zijn vermogenscijfers zijn openbaar. Hij heeft niets te verbergen – zegt hij. Een opstelling die in lijn is met de UCI-lijst van 2011, waarin renners gecategoriseerd werden naar mogelijk gevaar op dopingovertredingen. Achter zijn naam stond ‘Level 0’. Zijn bloedpaspoort? In orde. Whereabouts? Netjes ingevuld. Verder bleef hij, als één van de weinige Amerikanen, buiten schot in de dopingjacht na het Usada-rapport.

Totdat het tegendeel bewezen is, zal Horner blijven lezen over de excentriekeling die op 41-jarige leeftijd geschiedenis schreef in een memorabele Ronde van Spanje.