Richt net als bij 9/11 een schadefonds op voor de slachtoffers van Srebrenica

Laat het niet bij woorden, adviseren Ianika Tzankova en Karlijn van Doorn.

Bij massaschade denkt men aan kettingbotsingen, de Bijlmerramp of de rellen in Haren. Een veelzijdig verschijnsel zonder sluitende definitie. In ieder geval gaat het om een of enkele veroorzakers van schade en vele slachtoffers. Een massaal schadevoorval kan zowel private, als aspecten van openbare orde betreffen. Dat laatste doet zich voor als de publieke gezondheid of veiligheid in het gedrang komen. De ‘Moeders van Srebrenica’ – ook die zaak is voorbeeld van massaschade.

Wie zijn de slachtoffers? De getraumatiseerde Dutchbatters die zich in de steek gelaten voelen door de politiek, of de nabestaanden van de in Srebrenica omgekomen burgers die zich in de steek gelaten voelen door iedereen? Beide groepen hebben behoefte aan genoegdoening en erkenning. Genoegdoening is een ruimer begrip dan een financiële vergoeding. Juist in het geval van immateriële schade mag de impact van adequate genoegdoening niet worden onderschat. Een rechter kan veel doen, maar hij kan de genoegdoening waar slachtoffers uiteindelijk vaak behoefte aan hebben niet afdwingen. Daar is de politiek nog altijd voor nodig.

Wat moet er volgens ons gebeuren? Een voorbeeld waar de politiek iets aan heeft, is het 9/11-schadefonds dat gevormd werd voor de diverse typen slachtoffers van de aanslag.

Daarin was voorzien in een financiële vergoeding, maar er was ook aandacht voor nazorg en niet-materiële bijstand voor nabestaanden en andere betrokkenen. Belangrijker: slachtoffers hadden inbreng bij de vormgeving van het fonds, hetgeen de acceptatie van de per definitie ontoereikende voorzieningen vergrootte.

Onder professionele begeleiding zouden de Dutchbatters en de nabestaanden veel voor elkaar kunnen betekenen in het kader van verwerking.

De politiek kan twee dingen doen: gadeslaan hoe dit politieke en humanitaire drama, want dat is Srebrenica wel, het leven van duizenden Srebrenica-nabestaanden en voormalige Dutchbatters blijft verwoesten of haar verantwoordelijkheid nemen en een passende genoegdoening faciliteren. In het laatste geval is er nog enige eer te behalen.