Hoe safe is safe, op het podium

Elf podiumgroepen gooien de handdoek in de ring. Daar staat tegenover dat er 119 doorgaan, ook al beperkt het Fonds Podiumkunsten faliekant hun subsidie. Dat bleek uit een onderzoek van NRC Handelsblad. Sponsors en crowdfunding, waar politici even gretig als gratuit op hameren, komen neer op vissen in dezelfde vijver en werken niet.

Maar men gaat door, op „de spaarbrander”, en vrezend voor „een sterfhuisconstructie”. Niettemin lijkt de podiumsector niet van zins zich door de drastische bezuinigingen te laten intimideren, ook niet nu een volgende minister van Cultuur geen vinger uitstak om het tij te keren. Ja, de specifieke muziek- en toneelliefhebbers zullen minder vaak verrast worden. De verarming van het onbetwist hoge niveau van Nederland wordt voorzien en betreurd. Maar er verdwijnen relatief weinig kwalitatief stevige podiumgezelschappen, dus wie weet.

Onderbelicht blijft intussen het effect voor het bredere podiumpubliek. Dat publiek, dat geld in het laatje brengt, wordt in de reacties van gezelschappen, theaters en politici neergezet als een lui dier, afkerig van verrassing en niet etend wat het niet kent. „We spelen op safe”, klinkt het even praktisch als defensief bij muziek-, dans- en theatergroepen. Er worden tweede of derde reprises van oude hits geprogrammeerd. Wordt er iets nieuws ondernomen dan is het met vertrouwd repertoire. Kassa! Maar hoe lang blijft safe eigenlijk safe?

De tv-scenarioschrijver Maria Goos kreeg ooit de gelegenheid te ontbotten als theaterauteur. Dat was destijds een risico, maar haar successen komen nu weer in veel Nederlandse theaters op de planken, voor de zoveelste keer. Het nieuwe stuk van een collega met evenzeer bewezen talent werd geschrapt. Herhalingen, reprises, oude titels van de bekende namen – hoeveel kun je er hebben?

Met die ongeïnspireerde aanpak raken de bezuinigingen het publiek, dat destijds bijvoorbeeld niet te beroerd was om toe te stromen voor het eerste stuk van Maria Goos. Dat publiek houdt van oude bekenden. Maar het is ook in voor klassiekers in aanbouw.