Een volleerd pokeraar bij storm en regen

Joost Luiten (27) is een nieuwe Nederlandse sportheld. De manier waarop hij met bluf en branie de Spanjaard Jiménez versloeg, bracht de fans en de kenners in vervoering.

Joost Luiten viert in Zandvoort zijn winnende put in de play-off tegen de Spanjaard Miguel Angel Jiménez (rechts). Foto Robin Utrecht

Getuige de massale vreugde-uitbarsting gisteren op de Kennemer Golf & Country Club in Zandvoort heeft Nederland er een sportheld bij. Nog wel in de sport die in dit land vaak minachtend wordt gevolgd. Joost Luiten deed wat golfliefhebbers én -kenners al jaren van hem verwachten: de KLM Open winnen.

Niet alleen golfminnend Nederland zal Luiten na zijn overwinning in de play-offs met de ervaren Spanjaard Miguel Angel Jiménez in de armen sluiten. Juist in een sport die zoveel mentale kracht vereist, waarin de winnaars van vandaag de verliezers van morgen zijn, omdat elk moment van verslapping of overmoed genadeloos tot verval leidt. Voordat je het weet is het moment van glorie voorbij en daal je af in anonimiteit.

Luiten werd graag bestempeld als een eenvoudige jongen, geen telg uit een elitair milieu. Mede daarom draagt hij al jaren de last van hét Nederlands golftalent dat eens internationaal moet doorbreken. Daarom is de prestatie die hij op Zandvoort vier dagen lang leverde onder verraderlijke, wisselende weersomstandigheden nog bewonderenswaardiger. ‘Joost’ zou het gaan maken. ‘Joost’ zou gaan winnen. In de betrekkelijk kleine, maar gestaag groeiende Nederlandse golfgemeenschap ben je al gauw ‘Nederlands hoop in bange dagen’.

Luiten ging op de laatste dag op Zandvoort als een volleerd pokeraar de strijd aan met Jiménez, een golfspeler die zijn sporen heeft verdiend op majors en bij de Ryder Cup, de strijd tussen Amerikaanse en Europese matadoren. Met één slag voor op de Spanjaard die vastbesloten leek voor de tweede maal het Nederlandse toernooi te winnen. De enigen die de excentrieke golfer uit Malaga in zijn jacht op de overwinning hinderden waren de te enthousiaste en daarom luidruchtige toeschouwers, en gretige cameralieden van de media.

De nationale favoriet deinde mee op de golven van medeleven en voor Nederlands golf ongekend chauvinisme. Miste hij een birdieputt of deed Jiménez iets wat Luiten zou kunnen ontmoedigen, dan veerde de Nederlander op de volgende hole op, alsof hij van geen tegenslag wilde weten. Veerkracht, dat is wat de goede golfer kenmerkt. En Luiten was de afgelopen vier dagen een rolmodel voor Nederlandse golfers. Zo doe je dat dus.

Vooral tijdens de regenachtige, stormachtige, koude dagen die aan de finale voorafgingen toonde Luiten zich een ‘baasje’. Een speler die wist waarmee hij bezig was. Hij wist dat hij dit toernooi, na zijn tweede plaats in 2007 (na een play-off), kon én moest winnen. Hij was er aan toe. Dat voelde hij. Dat werd van hem verwacht na al die voorspellingen en zijn goede prestaties van dit jaar, met een overwinning in Oostenrijk. Hij voelde onmiskenbaar dat de organisatie hem als winnaar wilde. Niemand anders, wie er ook op de deelnemerslijst staan. Maar doe het maar! Geen wonder dat toernooidirecteur Daan Slooter hem op de laatste hole, na de tweede play-off met Jiménez om de hals viel. Dit had Luiten voorvoeld. Dit wilde hij waarmaken en meemaken.

Die verschrikkelijke wind, dan weer vanaf zee, dan weer uit onverwachte richting. Hoe blijf je koel? Hoe blijf je vrienden met je caddie? Hoe blijf je uit die rough en die diepe bunkers? Hoe laat je je niet gek maken door die ‘rare’ Spanjaard die in gebroken Engels vloekt tegen het publiek?

En toen was er de dertiende hole. Jiménez maakte een birdie, Luiten een bogey. Twee slagen achterstand. Maar dan toch toch weer een birdie op de veertiende en omdat Jiménez op de vijftiende een bogey maakte, stond hij weer gelijk. En zo worstelden de twee, de achtervolgers achterlatend, zich naar de laatste hole.

Adrenaline is een hormoon, een neurotransmitter, die een golfer kan maken en kan breken. Een verraderlijke stof. Dus moet je voor elke slag terug naar de basis. Ademhaling, rust en routine. Jiménez deed het ogenschijnlijk voorbeeldig. Maar Luiten deed niet voor de ‘oude’ Spanjaard onder, hoe agressiever hij ook leek. Hij genoot van de aandacht, van de mensen die op zijn hand waren. Noem het een flow; niets en niemand kan je verontrusten. Je leeft op een wolk, zweeft boven de aarde. Boven alles en iedereen. En je weet niet waarom. Dit is wat je wilt: expecting to fly. In Luitens woorden na afloop: „Dit is ongelooflijk.”

Luiten en Jiménez eindigden na vier dagen en 72 holes gelijk: beiden min 12. De eerste play-off leverde geen winnaar op. Tijdens de tweede play-off miste Jiménez een op het eerste gezicht eenvoudige putt. Maar wat is eenvoudig in het heetst van de strijd? Luiten schoof met bevende handen, armen en knieën en een hoofd vol spanning zijn bal er wel in. Dichtbij? Wat is dichtbij op zo’n moment? Maar hij deed het.

Hij had gewonnen en liet zich overmeesteren door iedereen die hem lief had. Jiménez als een vader, gevolgd door het nieuwe IOC-lid Camiel Eurlings. Wat wil een sporter meer, een sportman die zich dag in dag uit wezenloos traint en zich voorbereidt op de glorie – al is het maar voor één dag?