Tekort volgend jaar 3,3 procent, koopkracht daalt - ‘gevolgen lijken mee te vallen’

Ex-minister van Financiën Jan Kees de Jager vorig jaar op Prinsjesdag met het koffertje met de miljoenennota. Foto ANP/ Phil Nijhuis

Het begrotingstekort bedraagt volgend jaar 3,3 procent. Dat staat in de Macro Economische Verkenning (MEV) die door het CPB vandaag vervroegd is gepresenteerd, nadat ze eerder naar buiten was gebracht door RTL Nieuws.

Twitter avatar KeesBerghuis Kees Berghuis Voor de liefhebber, hier alle kerngegevens uit de MEV #rtlnieuws http://t.co/I0DEUDIjAr

Eerste doorrekening mét 6 miljard extra aan bezuinigingen

In de cijfers is het aanvullende bezuinigingspakket van zes miljard euro meegenomen, dat het begrotingstekort moet drukken. Nederland hoeft komend jaar nog niet aan de Europese norm van 3 procent te voldoen, maar daarna wel. In de laatste CPB-raming, van augustus, stond nog dat het Nederlandse tekort volgend jaar 3,9 procent van het BBP zou bedragen. Daarin was echter het bezuinigingspakket van zes miljard nog niet meegenomen.

Om het begrotingstekort verder terug te dringen, zou een pakket van meer dan 6 miljard nodig zijn geweest. Het kabinet had echter al aangegeven dat het niet meer dan dat bedrag extra zou gaan bezuinigen.

Koopkracht voor werkenden gelijk, voor gepensioneerden omlaag

Waar in de laatste raming het CPB er nog van uitging dat de koopkracht volgend jaar gelijk zou blijven, zorgen de extra bezuinigingen toch voor een daling van 0,5 procent. Het is het vijfde jaar op rij dat de koopkracht daalt. De koopkracht blijft voor de grootste groep huishoudens, de werkenden volgens het CPB, gelijk. Die van uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden daalt echter. De daling voor gepensioneerden valt te verklaren doordat aanvullende pensioenen nauwelijks worden geïndexeerd en soms zelfs worden gekort, schrijft het CPB.

Werkenden krijgen dan wel te maken met een daling van het reële loon - contractloonstijging (+ 1,5 procent) blijft achter bij de inflatie (+ 2 procent) -, maar die wordt gecompenseerd door een stijging van de arbeidskorting.

De daling van de koopkracht is logisch, zegt onze politiek redacteur Erik van der Walle:

“Er is sprake van een hogere inkomstenbelasting en de grenzen voor het recht hebben op toeslagen liggen hoger.”

Dat de gepensioneerden erop achteruitgaan is niet zozeer te danken aan kabinetsmaatregelen, zegt hij:

“Die gaan er al jaren op achteruit. Maar dat komt vooral doordat pensioenfondsen ze korten op hun pensioen.”

Daling economische groei ‘valt mee’

In augustus verwachtte het CPB ook dat de economie volgend jaar met 0,75 procent zou groeien. Maar ook daarbij was nog geen rekening gehouden met de zes miljard extra aan bezuinigingen. De groei komt volgens de MEV uit op 0,5 procent. Die kleine daling van de groei valt na doorrekening van het pakket mee, schrijft Van der Walle op Twitter:

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Door CPB verwachte eco groei (bron RTL) van 0,5 pct zal kabinet niet tegenvallen: voor de 6 mrd aan extra ombuigingen ging cpb uit van 0,75.
Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Moet wel aan toegevoegd worden dat schattingen van de eco groei de laatste jaren steeds te optimistisch waren

Volgens het CPB heeft de meevallende daling te maken met lastenverlichting dit jaar.

Werkloosheid stijgt zoals geraamd

De werkloosheid stijgt volgens verwachting naar 7,5 procent van de beroepsbevolking naar 685.000 mensen, volgens de internationale definitie. Het CPB voorspelde dit in augustus tijdens de recentste raming al.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle CPB - mev is gepubliceerd - gaat voor 2014 uit van 685.000 werklozen, is 7,5 procent van beroepsbevolking

“Lijkt allemaal best mee te vallen”

Ook al bezuinigt het kabinet zes miljard extra, de werkloosheid stijgt niet nog verder dan geraamd en ook de economische groei daalt niet erg. Volgens Van der Walle wijzen de cijfers erop dat de effecten van de bezuinigingen best meevallen:

“Over het algemeen lijken de extra ombuigingen mee te vallen. De werkloosheid stijgt, maar blijft gelijk aan een eerdere raming zonder die ombuigingen en tegelijkertijd weet het kabinet het tekort terug te dringen naar 3,3 procent, waar eerst nog 3,9 procent werd verwacht. De gevolgen lijken mee te vallen. We kunnen voorzichtig constateren dat het CPB niet met heel negatieve cijfers is gekomen, geen economische uitschieters.”

De oppositie reageert intussen kritisch op de doorrekening van het CPB. Volgens Van der Walle “haar taak”:

“De kritiek is steeds dat dit kabinet de economie kapot bezuinigt, maar denk wel, de meeste van deze lasten komen nog uit het Kunduzakkoord. Dus een paar van die oppositiepartijen hebben ook een rol gespeeld in deze cijfers. Maar de oppositie wijst tegelijkertijd op het feit dat het kabinet in een tijd van onzekerheid bij consumenten weer de lasten verzwaart. Zo blijft de consument terughoudend bij het uitgeven van zijn geld. “

Volgens Van der Walle is er een nuancering te plaatsen bij de invloed die de Haagse plannen op de Nederlandse economie hebben:

“Iedereen kijkt naar Den Haag, maar we zijn als land ook erg afhankelijk van de buitenwereld. Je ziet, dat schrijft het CPB ook, dat de Europese en wereldeconomie volgend jaar weer aantrekt en weer groei vertoont.”

Macro Economische Verkenning 2014