Röntgenfoto van de tanden verraadt iemands leeftijd

Ouderen hebben minder fluorescerende voortanden en dat maakt leeftijdsschattingen mogelijk.

Foto Shutterstock

De fluorescerende eigenschap van onze voortanden zou kunnen worden gebruikt in forensisch onderzoek. Want dit natuurkundige verschijnsel blijkt duidelijk gecorreleerd te zijn aan jonge leeftijd en neemt af naarmate men ouder wordt. Dat blijkt uit een computeranalyse van digitale röntgenopnamen van de twee middelste bovensnijtanden van 66 Braziliaanse vrouwen en mannen (Forensic Science International, september).

Bekend is dat door röntgenstraling fluorescentie kan optreden. De onderzoekers vergeleken verschillende leeftijdsgroepen. De voortanden van kinderen en jongeren tussen de 7 en 20 jaar bleven qua lichtuitstraling stabiel. Daarna steeg de fluorescentie naar een maximum bij ongeveer 26,5 jaar om vervolgens af te nemen. Bij de oudste groep personen, tussen de 51-63 jaar, was de fluorescentie duidelijk minder dan bij de groep van 41-50 jaar, en bij hen was de fluorescentie weer minder dan bij mensen van 21-30 jaar.

Forensische onderzoekers hebben behoefte aan allerlei gegevens om de leeftijd van slachtoffers te bepalen. Dat het gebit een belangrijke rol bij dergelijk onderzoek kan spelen, was al lang duidelijk. Maar de methode van de Braziliaanse onderzoekers is nieuw.

Zij maakten gebruik van het feit dat glazuur en tandbeen mineralen bevatten, waaronder het zout calciumfluoride (CaF2), een fluorescerende stof. Daarnaast gingen zij uit van de constatering dat het glazuur, het tandbeen en het binnenste deel van onze tanden (de ‘pulpa’) tijdens ons leven sterk veranderen. Het glazuur mineraliseert steeds meer, wordt dunner en kan sterk onderhevig zijn aan tandbederf. De pulpaholte wordt langzamerhand smaller doordat in de loop der jaren meer ‘secundair’ tandbeen in de tanden ontstaat.

De onderzoekers gingen klaarblijkelijk uit van een al lang bestaand principe voor het controleren van feitelijkheden, zoals de echtheid van bankbiljetten. Deze zijn voorzien van fluorescerende stoffen die niet met behulp van röntgenstralen maar wel een uv-lamp zichtbaar kunnen worden gemaakt.

M.A.J. Eijkman