Jammer, die prijzenslag

De enige oorlog die u en mij doet lachen. Dat zegt De Telegraaf over de supermarktoorlog die deze week, tien jaar na het eerste offensief, nieuw leven is ingeblazen. In deze krant stond het ook: ‘Consumenten zijn nog het meest gebaat bij een prijzenoorlog. Boodschappen worden goedkoper’. Albert Heijn verlaagt 1.900 producten in prijs. Je zou willen dat je baby’s of tafelzilver had, want het was nog nooit zo leuk om luiers of zilverpoets te kopen.

Best geestig is dat Albert Heijn zegt dit te doen om te concurreren met Lidl. De A-merken, waar Albert Heijn nu mee stunt, verkoopt Lidl niet. Spa Marie Henriette heet daar Saskia en Andrélon heet Cien. Maar concurreren met Lidl klinkt wel veel goedkoper dan concurreren met Jumbo. Dat is een slim stukje perceptiemanagement.

Ook leuk is om eens te googlen naar de prijs van een pot Calvé pindakaas in 2003. Dan lees je in een pindakaastest van jongerenwebsite Spunk uit dat jaar dat een pot Calvé toen 2,80 euro kostte. Er staat niet bij of dat een grote of een kleine pot was – doet er ook niet toe. Lees even niet verder, maar gok eens wat een grote pot Calvé pindakaas, van 600 gram, nu kost bij Albert Heijn.

2,20 euro! Dan kun je toch alleen maar heel hard mee lachen met De Telegraaf? Alles is sinds 2003 duurder geworden (19,6 procent, volgens het CBS), maar pindakaas, dat wordt alleen maar goedkoper. Op een dag is het gratis.

Goed. Uitgelachen? Want soms moet je durven denken. Albert Heijn is geen charitatieve instelling. Als het niet uit de lengte komt, dan komt het wel uit de breedte. En bij een beursgenoteerd bedrijf dat vecht voor iedere procent marktaandeel (nu 33,7) moet het uit de lengte én de breedte komen. De jongens van inprijsverhoogd.nl durven te denken: zij laten op hun website zien welke producten duurder zijn geworden. Zo werd op 19 augustus de prijs van een fles Witte Reus van 6,01 naar 14,84 euro verhoogd. Best veel en niet zo grappig als je even niet oplet bij de kassa. Die goedkope Witte Reus was misschien een actie. Maar inprijsverhoogd heeft uitgerekend dat prijsverhogingen meestal groter zijn (gemiddeld 14,3 procent) dan prijsverlagingen (4,5 procent). Dus twee stapjes terug, breed uitgemeten in de media, zijn met één flinke stap vooruit weer goedgemaakt. Daarover hoor je Harry Piekema meestal niet in de Albert Heijn-commercials.

Toch zijn de prijzen in de supermarkt in 10 jaar 9 procentpunt minder gestegen dan het algemene prijspeil. Je hoeft niet zo heel hard en dwars te denken om te verzinnen dat iemand bloedt voor onze korting. De vakkenvuller moet op zijn negentiende met pensioen omdat hij dan te duur wordt. In 2004, een jaar na de eerste prijzenslag, stond in het personeelsblad van Albert Heijn dat het kantoor- en distributiepersoneel minder tevreden was geworden. De directeur van Verkade klaagde eens openlijk in de krant dat de prijzenoorlog leidt tot een constante druk om de kosten te verlagen. In september vorig jaar stonden leveranciers op hun achterste benen toen Albert Heijn eenzijdig aankondigde zijn leveranciers 2 procent minder te gaan betalen, bovenop de korting die Albert Heijn als grootafnemer al kreeg.

Iedere leverancier zal zeggen dat hij geen concessies doet aan de kwaliteit, maar dat zal voor Unilever makkelijker vol te houden zijn dan voor kleine bedrijven. En wat doen producenten met een wat minder transparante productieketen? Ik wil geen oude paarden uit de sloot halen en Engeland is geen Nederland, maar er zitten vast equivalenten van het Britse paardenvlees in ons supermarktvoedsel om kosten te drukken. Pindakaas met iets minder pinda’s smaakt nog steeds naar pindakaas. Wat kost 1000 kilo ‘ruwe’ pinda’s eigenlijk? 2.500 dollar, zie ik op indexmundi.com. In 2003 was dat nog 960 dollar.

Bij mijn Albert Heijn staat nu een gezellig bord in de winkel. ‘Kom naar de Open Dagen van onze boeren & telers. Boeren en telers uit het hele land vertellen met liefde hoe de vork in de steel zit’. Ik geloof onmiddellijk dat het echte boeren zijn, op die flyer. Ze zien er authentiek uit in hun geruite overhemden, met de kip op schoot. Yvon Jaspers-material. Misschien kunnen ze ons op die open dag nog eens vertellen hoe weinig Nederlanders over hebben voor hun boodschappen (ongeveer 10 procent van hun inkomen; in Frankrijk is dit het dubbele). En hoe boeren worden gedwongen goedkoper te produceren. Lachen. Als een boer met kiespijn.

En de volgende dag ga ik gewoon weer naar Albert Heijn, met Euroshopper-boter op mijn hoofd. Jammer dat ze niet van de lekkere kleine artisjokken hebben. En geen hele kip van biologische herkomst. Maar hé! De Fiësta dipsaus en de Slankie zijn in prijs verlaagd! Ik krijg de supermarkt die ik verdien.

Rosanne Hertzberger is op vakantie