Rijksbeleid decentraliseren is verkapte en foute bezuiniging

Joyce Sylvester, waarnemend burgemeester van Naarden, stelt dat kleine gemeenten met minder dan 20.000 inwoners niet democratisch zijn (NRC, 10 sept.). Opschaling zou goed zijn. Een zekere schaalgrootte is nodig voor efficiënt bestuur, vindt ook de regering: zij stelt 100.000 inwoners voor.

Het gemiddeld aantal inwoners per gemeente ligt bij onze oosterburen echter onder de 10.000, zonder dat bestuurskracht een onmiddellijk punt van zorg is. In Denemarken schaalden gemeenten in 2007 op tot gemiddeld 56.000 inwoners. De reden was gebrek aan bestuurskracht, maar al snel bleek dat schaalgrootte alleen niks oplost.

Wat uitmaakt zijn drie succesfactoren: heldere taakverdeling tussen bestuurslagen, verzekering van draagvlak en beschikking over financiële middelen (mogelijkheid tot belastingheffing).

In ons land lijkt het overhevelen van taken naar gemeenten sterker samen te hangen met rijksbezuinigingen dan de ideële gedachte zaken ‘dichtbij huis’ te regelen. Als onvoldoende armslag de taakuitvoering bedreigt, wordt het vertrouwen van de lokale politiek aangetast, ongeacht hoe groot of klein de gemeente is.

Edwin Göbbels