Bril als wapen

Met veel goede wil kun je wat Hikaru Nakamura woensdag deed een eerbetoon noemen aan een formidabele tegenstander. In de derde ronde van de dubbelrondige vierkamp in Saint Louis kwam hij tegen Magnus Carlsen aan het bord met een zonnebril op. Hij speelde een beroemde scène uit de schaakgeschiedenis na.

Het was al eens eerder gedaan door de Hongaars-Amerikaanse grootmeester Pal Benkö in het kandidatentoernooi in Beograd in 1959, toen hij tegen Michail Tal moest spelen. Hun onderlinge score was 5-0 voor Tal en Benkö had die bril opgezet om zich te verweren tegen de hypnotische blik van Tal. Nakamura stond tegen Carlsen in klassieke partijen achter met 7-0, plus wat remises, dus dat is wel vergelijkbaar. Het verschil is dat Tal inderdaad een verzengende blik had, die vaak als intimiderend werd ervaren.

Tal wist dat zelf ook heel goed. Toen hij in een Russisch restaurant eens geen aandacht kreeg van de bediende, die ver weg aan de andere kant van de grote zaal aan het kletsen was, zei Tal tegen zijn tafelgenoot: „Zal ik mijn blik op hem richten?”

Carlsen zei dat hij geen last had gehad van Nakamura’s zonnebril. Hij had met wit met moeite remise gemaakt en dan staat het niet goed om te klagen. Maar de altijd uiterst beleefde Levon Aronian was niet gecharmeerd van Nakamura's geintje en zei: „Hij heeft al eens met een honkbalpetje op gespeeld. Wat krijgen we de volgende keer?”

Behalve wat gelach leidde het voorval ook tot ernstige discussies. We hebben gelezen over de Googlebril en we weten ook dat er steeds meer gevallen zijn van bedrog met behulp van schaakcomputers die in steeds kleinere speeltjes zijn verborgen.

Niemand denkt dat Nakamura zo’n streek leverde, maar hoe moet het in de toekomst? Zijn schakers met een bril straks verdacht? Misschien moeten ze dan hun bril inleveren en op de tast spelen, zoals blinden nu al doen.

Onze partij van de week is uit het aan Karpov gewijde toernooi in het Siberische stadje Poikovsky, dat vorige week gewonnen werd door de Oekraïner Pavel Eljanov. U ziet bloedstollende complicaties en een spectaculaire winnende wandelkoning.

Ivan Tsjeparinov - Emil Sutovsky, Karpov-toernooi 2013

1. Pf3 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 d5 4. cxd5 Pxd5 5. Db3 Pb6 6. d4 Lg7 7. e4 Lg4 8. Lb5+ Deze scherpe variant levert nog steeds interessante partijen op, schreef Michail Goloebev van Chess Today. Gezien het vervolg is daarmee beslist niet te veel gezegd. 8...c6 9. Pg5 0-0 10. Le2 Lxe2 11. Pxe2 Pa6 12. Dh3 h6 13. Pf3 h5 14. Tg1 Pd7 Dit had Sutovsky al eens gehad. 15. e5 In Jakovenko - Sutovsky, eerder dit jaar, werd 15. g4 Pf6 gespeeld. 15...Pb4 16. g4 Een torenoffer. 16...Pc2+ 17. Kf1 Pxe5 Gevolgd door een stukoffer van zwart. 18. Pxe5 Lxe5 19. gxh5 Dc8 20. Tg4 Df5 21. dxe5 Tad8 22. hxg6 Td1+ In deze woeste stelling had zwart beter 22...fxg6 kunnen spelen. In veel varianten staat wits koning beter op g2 dan op f1. 23. Kg2 Pe1+ Ook hier was 23...fxg6 sterker, al zou wit na 24. Db3+ beter staan. 24. Kg3 Wits koning begint aan zijn winnende wandeling. 24...Df3+ Zwart kan hem niets aandoen. Na 24...Dxe5+ heeft wit 25. f4 en na 24...fxg6 komt 25. Pf4. 25. Kh4 Dxf2+ 26. Kg5 f6+ 27. Kh6

Zie diagram boven

Wits koning doet mee aan de aanval in de mooie variant 27...Dxe2 28. Te4 Dxe4 (of 28...Dg2 29. De6+ Kh8 30. h4) 29. De6+ Kh8 30. g7 mat. 27...f5 28. Tg3 Dxe2 29. Kg5 Een stapje terug om mat te dreigen. 29...Tf7 30. gxf7+ Kxf7 31. Dxf5+ Ke8 32. Lf4 Txa1 33. e6 Zwart gaf op.