Amerika’s rappende jihadist

De 29-jarige Omar Hammami, donderdag in Somalië gedood, beschreef zichzelf als een vat vol tegenstellingen. Amerikaan, jihadist, rapper, terrorist. ‘Ik ben gepassioneerd over de dingen waarin ik geloof, maar moet ook om alles lachen.’

Foto AP

Hij was rapper, skater en Amerika’s bekendste jihadist. De 29-jarige Omar Hammami vertrok in 2006 naar Somalië, waar hij donderdag naar alle waarschijnlijkheid werd vermoord. Zijn dood wordt bevestigd door John Berger, een onderzoeksjournalist die veel contact had met Hammami.

De Amerikaanse regering beschouwde hem als de belangrijkste terrorist van eigen bodem, en had een beloning van vijf miljoen dollar op zijn hoofd gezet. Toch was het geen Amerikaanse drone die hem doodde, maar een vuurgevecht met militieleden van zijn eigen islamitische beweging Al-Shabaab. Hammami, die zich in Somalië Abu Mansoor al-Amriki (‘de Amerikaan’) noemde, had ook onder gelijkgestemden vijanden gemaakt.

Omar Hammami groeide op in het slaapstadje Daphne, in de zuidelijke staat Alabama. Zijn islamitische vader, een Syrische migrant, trouwde hier met een christelijke Amerikaanse vrouw. Omar werd naar evangelische Jesus Camps gestuurd, en hield zich als scholier verder vooral bezig met skaten. Hij schreef vorig jaar een autobiografie, die hij op internet plaatste. Daarin noemt hij zichzelf een lastige jongen, maar wel een goede leerling.

Tijdens zijn middelbare schooltijd stapte Omar over op het geloof van zijn vader. Tegelijkertijd bleef hij het leven leiden van de meeste jongens van zijn leeftijd, met „de drugs, de meisjes, de vrienden en de televisie”. De aanslagen van 11 september 2001 brachten hem in een conflict tussen de liefde voor zijn land en een radicale visie op de islam.

Hij koos voor het laatste. Hammami vertrok na een mislukte studie uit Alabama, trouwde met een Somalische vrouw en reisde naar Egypte. Daar raakte Hammami onder invloed van een radicale geestelijke.

In 2006 liet hij zijn vrouw achter en sloot hij zich aan bij al-Shabaab, het rebellenleger dat in Somalië vecht voor een islamitisch kalifaat. Hammami kreeg vooral bekendheid door de videoclips die hij op YouTube zette. Hij nam voor propagandadoeleinden rapmuziek op, en bereikte online een groot publiek. Ook op Twitter (@abuamerican) werd hij actief. De FBI zag in Hamammi een spil in het werven van jonge Amerikanen voor de jihad in Somalië, en plaatste hem bovenaan de Most Wanted-lijst.

Na de dood van ideoloog Anwar al-Awlaki in Jemen, in 2011, werd Hammami de belangrijkste Amerikaanse terrorist op de vlucht. De laatste jaren leed Al-Shabaab zware verliezen tegen het Ethiopische leger. Hammami was op internet kritisch over de beweging, en vond de leiders tactisch onnozel. Al snel viel de propagandaleider in ongenade.

In maart vorig jaar plaatste hij een videoboodschap op YouTube. „Mijn leven is mogelijk in gevaar”, zei hij, met een machinegeweer naast zich. Op de vlucht voor Al-Shabaab reisde hij door Somalië. In april werd hij in een vuurgevecht met militanten in de nek geschoten, maar hij overleefde. Gisteren liep hij in een hinderlaag en werd alsnog doodgeschoten. In zijn autobiografie noemde hij zich „een wandelende tegenstelling, samengesteld uit totaal verschillende werelden, die echt gepassioneerd is over de dingen waarin hij gelooft en [..] intussen om alles moet lachen”.