Programma waar politici kunnen uitpraten

Tros Kamerbreed geeft al dertig jaar het woord aan politici. Volgend jaar moet het ochtendprogramma verhuizen naar de middag.

Al dertig jaar lang dezelfde dag, dezelfde formule. Het politieke radioprogramma TROS Kamerbreed, dat wekelijks gemiddeld 300.000 luisteraars trekt, wordt door politici beschouwd als een oase van rust te midden van soundbites en debatten in hapklare brokken. „Je kan er eindelijk eens uitpraten”, zeggen de meeste politici. Toch zal ook Kamerbreed er aan moeten geloven. Morgen wordt er, vanwege het 30-jarig jubileum van het programma, nog wel een feestje gevierd. Maar het is ook een soort zwanenzang. Begin volgend jaar verhuist het programma naar de middag en zal ook het format worden aangepast. „Godvergeten treurig”, zegt GroenLinks Europarlementariër Bas Eickhout.

TROS Kamerbreed was in 1983 de tegenhanger van het toen al bijna tien jaar oude activistische In de Rooie Haan waarmee de VARA op zaterdagmiddag furore maakte. Het was een links georiënteerd programma – waarvan Jan Nagel (ooit Nieuw Links, tegenwoordig 50Plus) de drijvende kracht was – waarin politici hard werden aangepakt. Daarnaast was er plaats voor kritisch cabaret. Of het nu ging om journalistiek of politiek, In de Rooie Haan zorgde bijna elke week wel voor politiek spektakel en dus nieuws.

TROS Kamerbreed maakte juist van de rust haar kracht. En dat doet het nog altijd. Het gesproken woord staat centraal, voor muziek of ander vermaak is geen plek. Dat principe heeft volgens oud-presentator Gerrit van der Kooij, aan de wieg gestaan van het programma. „Een discussie moet niet binnen twee minuten afgelopen zijn omdat er zo nodig een leuk muziekje tussendoor moet. Dan ontstaat er iets hijgerigs in de debatten en dat is niet goed.” Ook nu, met de presentatoren Margriet Vroomans en Kees Boonman krijgen gasten volop de kans om uit te praten. Een ‘unique selling point’, meent Boonman. „Dat vind je nergens meer.”

Ook politici beamen dat. „De ruimte die je krijgt om je verhaal te vertellen is heel fijn, omdat het mogelijk is om eens een groter verhaal neer te zetten en de diepte in te gaan”, aldus Arie Slob. De fractievoorzitter van ChristenUnie in de Tweede Kamer was de afgelopen vijf jaar zeer geregeld te gast in de studio.

Behalve door de behandeling van de gasten onderscheidt Kamerbreed zich ook door de keuze van onderwerpen. Europese thema’s zoals de meerjarenbegroting komen aan bod. Maar ook deinzen de makers er niet voor terug om aandacht te besteden aan de weinig flitsende onderwerpen als bestuurlijke herindeling en de hervorming van de woningmarkt.

Ondanks het succes denken de programmamakers over veranderingen in het format. Het enige dat Boonman er nu over wil zeggen is dat de aandacht van de luisteraar ‘te kort’ is. „In de toekomst zullen we zeker dingen anders gaan doen.”

Of dat meteen gaat gebeuren na de verandering van zendtijd, is nog niet duidelijk. De programmering van Radio 1 gaat vanaf januari op de schop en dat heeft ook gevolgen voor Kamerbreed dat – onder protest van de programmamakers – vanaf 2014 twee uur vooruit wordt geschoven. Veel politici noemen dat besluit „doodzonde” (SP’er Tiny Kox), en „a shame” (CDA’er Wim van de Camp). Daar is oud-presentator Van der Kooy het mee eens. „Een ander tijdstip past niet bij de klankkleur van Kamerbreed. Uitslapen, ontbijtje, krantje, Kamerbreed op de achtergrond: het is een typisch zaterdagochtend programma.”

Met dat rustige karakter van het programma en al die tevreden politici duikt al snel het predicaat braaf op. Presentator Boonman kan zich daar echter niet in vinden. „Natuurlijk moet je kijken of het tempo in de discussie blijft en het gesprek soepel loopt als een politicus niet de gave van het woord heeft. Maar als een gast na afloop van de uitzending zegt dat het ‘lekker’ ging, lig ik ’s nachts wakker in mijn bed.”