Column

Over kutboeken in kutbuurten

Als je het boek naar de wijk brengt wil dat niet zeggen dat je de hele wijk in je boekhandel wilt. Zo interpreteerde ik de column die Monique Burgers van de Nieuwe Boekhandel in Bos & Lommer schreef over de mensen die naar haar winkel kwamen om een gratis exemplaar van het Droomboek af te halen.

„Ongeschoren, ongewassen, ongekamd, dik, uitgezakt, kreupel, rotte tanden, stinkend, met looprekken en hulpmiddelen die nog nooit eerder in mijn leven heb gezien, ruw, onbeleefd, nauwelijks pratend: soms steken ze alleen het bonnetje toe – ook wanneer ik met andere klanten bezig ben af te rekenen, totaal gespeend van enig gevoel voor sociale verhoudingen of omgangsregels.”

De hele wereld viel over haar heen, terwijl het volgens mij een goed getroffen omschrijving van de situatie ter plekke was. Heel wat herkenbaarder dan al die artikelen waarin ze beweren dat je er tegenwoordig zo lekker kunt koffie drinken. Er zijn er zelfs die de wijk ‘trendy’ of ‘hip’ durven te noemen. Als de aanwezigheid van een boekhandel of een leuk café voldoende is voor die kwalificering ligt de lat wel heel laag. Dan zijn Zoetermeer en Lelystad of Velp ook hip.

Ik woonde anderhalf jaar in Bos en Lommer, in onderhuur op twee hoog in de Coppelstockstraat, en had daar dagelijks te maken met ongeschoren, ongewassen, ongekamde, dikke, uitgezakte kreupele, stinkende buurtbewoners met rotte tanden en rollators. Ik weet niet meer of ik me toen zelf elke dag schoor en of ik mijn haren kamde, maar ik poetste wel mijn tanden, waardoor ik toch een voorsprong had op de bovenbuurman die iedere nacht in het trappenhuis plaste omdat hij het niet meer kon ophouden.

De winkel van mevrouw Burgers was er in mijn tijd jammer genoeg nog niet. Ik begreep dat het een succes is, een ontmoetingsplaats voor mensen uit de wijk die hun haren nog wel kammen. Het allerstomste wat je op zo’n plek kunt doen is spullen gratis uitdelen. Want dan komen ze, zoals ze ook komen als je in je restaurant flyers voor een tweede, gratis hamburger bij de McDonalds op de toonbank legt. Ik kan me voorstellen dat je daar als winkelier niet op zit te wachten. Nog nooit een boek aangeraakt, en dan nu opeens een Droomboek willen, dan heb je het niet over een klant met potentie.

Opeens ben je een uitgiftepunt van een kutboek, dat is geen droom, maar een nachtmerrie en als je daar iets van zegt ben je op twitter een elitaire trut.

Wat is er overigens mis met een elitaire trut?

Van een elitaire trut als buurvrouw heb je minder last dan van mijn buurvrouw in de Coppelstockstraat, die ik ooit in haar roze joggingbroek bij de Albert Heijn zag vechten om de laatste kartonnen doos.