next shopt Chips

Het wemelt in de winkels van de ‘verantwoorde’ producten en ‘gezonde keuzes’. Wat is het beste?

Eén chipje eten, dat werkt het niet. Eén handje eigenlijk ook niet. Eén zak. Daar komt het meestal op neer. Chips – ‘sjips’ in de Nederlandse volksmond – zijn verslavend. En hoewel chipsmakers 30 gram beschouwen als één portie, resulteert chipsconsumptie meestal toch in zo’n gapend lege zak.

Is dat erg? Chips zijn immers gemaakt van aardappelen, kan de veelgebruiker zichzelf sussend voorhouden. En aardappel, dat is toch groente? Maar die chipseter houdt zichzelf goed voor de gek. In chips zitten gemiddeld meer dan 550 calorieën per 100 gram. Een gewone aardappel komt daar niet bij in de buurt: 100 gram gekookte aardappel bevat maar 80 calorieën.

Behalve calorierijk zijn chips ook vet. En „verzadigd vet = verkeerd”, schrijft het Voedingscentrum op zijn website. Dat is namelijk een volkomen overbodige voedingsstof, met een negatief effect op het cholesterolgehalte, wat weer kan leiden tot hart- en vaatziekten. Onverzadigd vet, daarentegen, „= oké”. Maar ook alleen indien met mate geconsumeerd. Het Voedingscentrum adviseert niet meer dan 100 gram vet per dag voor een man en maximaal 80 gram voor een vrouw.

Niet voor niks heten chips in sommige huishoudens geen sjips maar zoutjes. Want behalve vet zijn chips zout – juist die combinatie maakt het zo’n onweerstaanbare snack. En zout is ook al ongezond: te veel leidt tot een hoge bloeddruk en vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Het Voedingscentrum adviseert maximaal 6 gram zout per dag. Maar de meeste Nederlanders krijgen meer binnen. Niet omdat we te scheutig zijn met het zoutvaatje – maar 20 procent van het zout dat we eten voegen we zelf toe. In veel producten, zoals chips, zit zout. Dat maakt dat we er snel te veel van binnenkrijgen.

Die zak leegeten valt dus niet aan te raden. Maar er liggen ook enkele ‘verantwoorde’ chipsvarianten in de supermarktschappen. En die zijn gezonder dan gewone chips, suggereert althans de verpakking. next.shopt onderzocht vier verschillende chipstypes die zich presenteren als gezond. Een lightvariant, chips gemaakt van pastinaak, chips uit de oven en ‘groentechips’.

Écht gezond wordt het toch niet. Daarom testen we dit keer niet op gezondheid, maar op ongezondheid. Hoe minder ballen, hoe beter dus. Als de hunkerende behoefte een zak chips leeg te eten toch te groot wordt, welke inhoud is dan het meest ongezond?

Lays Light Naturel

Calorieën: 490 per 100 gram Verzadigd vet: 2,2 gram Onverzadigd vet: 19,8 gram Zout: 1,4 gram € 0,96 per 170 gram Ongezondheid:

Light, staat er in grote blauwe letters op de verpakking. Klink veelbelovend. Light betekent in dit geval dat er 33 procent minder vet in deze chips zit dan in „gewone aardappelchips”, zo staat achterop. Nog steeds is dat 22 gram vet per honderd gram, waarvan 2,2 gram verzadigd. Het aantal calorieën is daarmee niet indrukwekkend laag: maar zo’n 60 calorieën per 100 gram minder dan gewone naturel chips van Lay’s. Wat het zoutgehalte betreft is deze variant een middenmoter.

Tyrell’s Veg Crisps

Calorieën: 491 calorieën per 100 gram Verzadigd vet: 3,8 gram Onverzadigd vet: 29,3 Zout: 1,3 gram € 2,99 per 150 gram Ongezondheid:

Op een bordje in de supermarkt worden deze chips gemaakt van pastinaak – een knolgewas vergelijkbaar met biet en peen – aangeprezen als „gezond”. Maar van alle geteste varianten hebben deze chips van het Briste merk Tyrell’s het hoogste aantal calorieën per 100 gram en het hoogste vetgehalte, zowel verzadig als onverzadigd. Dat maakt deze pastinaakchips relatief ongezond. Daar staat tegenover dat er weer het minste zout in zit, maar qua zoutgehalte ontlopen de geteste chipstypes elkaar niet erg.

The Oven from Lay’s

Calorieën: 415 calorieën per 100 gram Verzadigd vet: 1 gram Onverzadigd vet: 10 gram Zout: 1,6 gram € 1,00 per 150 gram Ongezondheid:

Deze ovenvariant verslaat zijn gefrituurde concurrentie met gemak wat betreft calorieën en vetgehalte. Dat is namelijk laag. Er zit 70 procent minder vet in dan in „gewone aardappelchips”, vermeldt de verpakking – zij het niet zo enthousiast als die van zijn Light Lay’s-zusje. De truc zit ’m in de bereidingswijze: anders dan bij frituren ‘absorberen’ chips in de oven minder vet. Wel zit er relatief veel zout in deze variant, maar bijzonder veel scheelt dat niet met de anderen.

Albert Heijn Groente Crisps

Calorieën: 435 calorieën per 100 gram Verzadigd vet: 3 gram Onverzadigd vet: 23 gram Zout: 1,6 gram € 1,69 per 100 gram Ongezondheid:

Een product met het woord groente in de productnaam – dat klinkt goed. Deze chips, gemaakt van wortel, rode biet, pastinaak en aardappel zijn „rijk aan onverzadigde vetten”, vermeldt de verpakking. Dat is waar. Maar dat zijn álle chips. Bovendien staat daar ook een relatief hoog percentage verzadigd vet tegenover. Wel bevatten deze groentechips van alle varianten verreweg het meeste vezels: 15 per 100 gram. En die zijn nou weer wél gezond: vezels dragen bij aan een gezonde spijsvertering en zorgen voor een vol gevoel – waardoor die zak misschien niet in één keer helemaal leeg gaat.