Kabinet maakt asielbeleid humaner - ‘grote verandering van beleid’

Foto ANP / Martijn Beekman

Het kabinet gaat het asielbeleid humaner maken door bijvoorbeeld vreemdelingen minder vaak op te sluiten. Dat heeft Rutte zojuist bevestigd in zijn wekelijkse persconferentie.

Volgens Rutte waren de maatschappelijke weerstand en acties tegen het asielbeleid niet doorslaggevend om het beleid aan te passen:

“Er is altijd sprake van voortschrijdend inzicht. Het is goed om met een zekere regelmaat te kijken naar je beleid.”

Op dit moment krijgen asielzoekers in vreemdelingendetentie dezelfde behandeling als gewone gevangenen. Het opsluiten van asielzoekers wordt voortaan via het bestuursrecht geregeld. De meeste asielzoekers krijgen een verlicht gevangenisregime; ze krijgen meer bewegingsvrijheid en zitten niet meer de hele dag opgesloten in hun cel. Wel wordt er harder opgetreden tegen criminele vreemdelingen. Vreemdelingen die daadwerkelijk buiten hun schuld niet kunnen vertrekken kunnen een buitenschuldvergunning krijgen.

Gezinnen met kinderen bij uitzondering in vreemdelingenbewaring

Gezinnen met minderjarige kinderen worden bij uitzondering in vreemdelingenbewaring geplaatst. Op dit moment mogen deze gezinnen nog maximaal twee weken in vreemdelingenbewaring, maar staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie wil dat ze alleen nog in bewaring kunnen komen als ze zich eerder aan het toezicht hebben onttrokken. Als dit niet het geval is, komt een gezin terecht in een gezinslocatie.

Door de maatregelen zullen er volgens het ministerie minder vreemdelingen in bewaring komen. Het totale aantal plaatsen in vreemdelingenbewaring daalt in 2016 naar 933. Nu zijn dat er nog 2000. Dit leidt tot een aanzienlijke kostenreductie en kostenbeheersing. Inzet is om vreemdelingenbewaring zo kort mogelijk te laten duren, aldus het ministerie.

Teeven wil daarnaast activiteiten gericht op terugkeer meer bevorderen:

“Asielzoekers kunnen straks zwemles krijgen of auto’s repareren, zo lang ze er maar iets aan hebben in het land van herkomst.”

Teeven: beleid was niet inhumaan

Teeven:

“Het beleid was niet inhumaan. Maar in de uitvoering moet je de menselijke maat in de gaten houden. Er waren verbeteringen mogelijk. Daarom presenteren we nu dit pakket.”

‘Beleid wordt echt humaner’

Het nieuwe vreemdelingenbeleid wordt zeker humaner, reageert NRC-politiek redacteur Annemarie Kas:

“Teeven concludeert dat langer opsluiten niet blijkt te werken. Voor gezinnen met kinderen is dit beleid echt een verbetering. Uitgeprocedeerde asielzoekers komen nu allemaal meteen in vreemdelingendetentie terecht. Straks is het zo dat negentig procent in een open regime terechtkomt, met meer vrijheden. De overige tien procent, bestaande uit vreemdelingen die zich eerder aan het toezicht hebben onttrokken, worden in een zogeheten beheersregime geplaatst. Dat is een grote verandering.”

Teeven komt met de maatregelen na de zelfmoord van de Russische asielzoeker Alexander Dolmatov en de discussie die daarop volgde binnen coalitiepartij PvdA over het strafbaarstellen van illegalen.

Politieke reacties

CDA-Kamerlid Eddy van Hijum:

Twitter avatar vanHijum Eddy van Hijum Ik ben er nog niet uit of het nieuwe vreemdelingenbeleid van Teeven een verbetering is, of een nieuwe onsamenhangende uitruil van meningen

PvdA-lid Sander Terphuis vindt dat Teeven tegemoet is gekomen aan zijn eisen om het asielbeleid humaner te maken. Dat meldt persdienst Novum. Terphuis voerde dit voorjaar het verzet binnen de PvdA aan tegen de strafbaarstelling van illegaliteit.

Terphuis tegenover Novum Nieuws:

“Het is natuurlijk een papieren werkelijkheid die we krijgen voorgeschoteld. Maar in de brief van Teeven worden maatregelen aangekondigd om daadwerkelijk te komen tot een humaner asielbeleid met aandacht voor de menselijke maat. Ik zie veel punten terugkomen die ook in mijn motie stonden. Dit zijn duidelijk verbeteringen.”

In de motie-Terphuis die de ledenraad van de PvdA in mei aannam, was vastgelegd hoe tot een humaner asielbeleid moest worden gekomen. Zoals de PvdA wilde, vallen uitgeprocedeerde asielzoekers niet meer onder een penitentiair regime, worden gezinnen met kinderen niet vastgezet en wordt de visitatie afgeschaft.

PvdA-Kamerlid Marit Maij laat in een reactie tegenover Novum weten tevreden te zijn met de aangekondigde maatregelen:

“Na jaren waarin het asiel- en vreemdelingenbeleid steeds strenger is geworden, is dit na het kinderpardon een nieuwe stap vooruit om het beleid weer humaner en rechtvaardiger te maken. Alle veranderingen bij elkaar betekenen een wezenlijke stap vooruit. De PvdA-fractie gaat de invulling van deze verbeteringen in de praktijk goed volgen. Op deze manier waarborgen we dat de verbeteringen niet alleen op papier, maar ook in de praktijk zo snel mogelijk vorm krijgen.”

Lees meer over de plannen in deze brief van Teeven.