Een koe blijft liggen tot hij weer opstaat

Is opera goed voor het immuunsysteem? Hoe verteer je een spitsmuis? Het is echt onderzocht. En nu bekroond.

Ook dit jaar heeft weer een Nederlander een IgNobelprijs gewonnen, een vrolijke wetenschapsprijs voor onderzoek dat je eerst aan het lachen maakt en daarna aan het denken zet. Dierwetenschapper Bert Tolkamp (gepromoveerd in Wageningen, nu verbonden aan Scotland’s Rural College) ontdekte samen met zijn Britse en Canadese collega’s dat hoe langer een koe heeft gelegen, des te groter de kans dat die koe snel zal opstaan. En als een koe eenmaal staat, dan is het moeilijk te voorspellen hoe snel die weer zal gaan liggen. Het onderzoek leverde de wetenschappers de IgNobel Waarschijnlijkheidsprijs 2013 op.

Vannacht kregen tien IgNobelwinnaars hun prijzen uit handen van ‘echte’ Nobelprijswinnaars tijdens de 23ste jaarlijkse ceremonie aan de Amerikaanse Harvard Universiteit. De onderwerpen waren zoals gewoonlijk bijzonder. Twee Amerikaanse wetenschappers kregen de archeologieprijs omdat ze iemand zonder kauwen gevilde, geblancheerde stukken spitsmuis lieten doorslikken, om te onderzoeken welke botjes in het menselijke spijsverteringssysteem oplossen. Japanse onderzoekers lieten muizen met een getransplanteerd hart een week lang naar onder meer Verdi en Enya luisteren om het effect op het immuunsysteem te onderzoeken (Geneeskundeprijs) en een Amerikaan had ooit patent aangevraagd op een anti-kapingssysteem in vliegtuigen, dat de kaper vangt en naar de aarde parachuteert (Veiligheidstechniekprijs). De IgNobel Vredesprijs ging naar Aleksandr Loekasjenko, president van Wit-Rusland, en zijn Staatspolitie, onder meer voor het arresteren van een eenarmige man wegens applaudisseren in het openbaar.

De IgNobel Psychologieprijs 2013 heeft een Nederlands tintje: Brad Bushman van Ohio State University, een van de onderzoekers die aantoonde dat mensen die denken dat ze dronken zijn ook denken dat ze aantrekkelijk zijn, heeft tevens een aanstelling als hoogleraar communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit (Amsterdam).

Eerdere Nederlandse winnaars waren onder meer Pek van Andel (2000), voor MRI-onderzoek aan copulerende mensen, en Kees Moeliker (2003), voor de eerste gevalsbeschrijving van homoseksuele necrofilie bij de wilde eend. André Geim kreeg zowel een echte Nobelprijs (in 2010, voor zijn ontdekking van grafeen) als een IgNobelprijs (in 2000, voor het laten zweven van een kikker in een magnetisch veld).