Doodstraf stemt wijk daders droevig

Vandaag zijn vier verdachten in een grote verkrachtingszaak in New Delhi ter dood veroordeeld. Veel Indiërs vroegen daarom. In de sloppenwijk, waar ze woonden, is er evenwel juist verdriet.

Een demonstrant staat voor het terrein van de rechtbank in New Delhi waar vier verdachten van een grote verkrachtingszaak vandaag de doodstraf kregen. Foto AFP

De 20-jarige veroordeelde Vinay Sharma, de enige verdachte met een voltooide schoolopleiding, viel huilend op zijn knieën toen het vonnis werd voorgelezen. Zijn moeder had de rechter voor het begin van de rechtszaak via de media opgeroepen haar zoon, die nooit met justitie in aanraking kwam en onlangs aan een universitaire studie begon, nog één kans te geven. Maar de vier verdachten van de geruchtmakende busverkrachting in New Delhi kregen vandaag allen de doodstraf.

Gisteren nog zat Sheetal (12) gistermiddag voor het scheve huisje van haar familie in het krottenwijkje Ravi Dass, in New Delhi. Ze is een jongere zus van Pawan Gupta (19), een van de busverkrachters. Hij werd met vijf anderen in december gearresteerd wegens de dodelijke groepsverkrachting van een 23-jarige studente in een rondrijdende bus. De zaak schokte India en leidde tot strengere wetgeving. De roep om de doodstraf voor de daders klonk luid.

Sheetal zag haar broer na zijn arrestatie nog één keer, drie weken geleden, tijdens Rakhsa Bandhan, het feest waarbij zussen hun broers een polsbandje (‘rakhi’) ombinden, waarna de broers beloven hun zussen te beschermen en te eren. „Toen ik hem de rakhi omdeed in de gevangenis, voelde ik hoeveel ik van hem hou”, zei ze verlegen.

De busverkrachting bracht de sluimerende woede over seksueel geweld tegen vrouwen in India tot ontbranding. Duizenden gingen de straat op en er werd gevochten met de politie. De studente overleed twee weken later aan inwendige verwondingen, waarna opnieuw duizenden betoogden. ‘Hang all rapists’, was de leuze.

Vorige week werd de enige minderjarige dader (17) veroordeeld tot de maximum jeugdstraf: drie jaar in een correctieve instelling. Veel te mild, oordeelden veel Indiërs. Vandaag volgde het doodvonnis voor de vier meerderjarige daders. Dat ging nog volgens de oude wetgeving zonder doodstraf voor verkrachting, maar wel voor moord.

Het hele wijkje kent ze, de vier daders uit Ravi Dass: Ram Singh (33) de eigenaar van de bus; Mukesh (26), diens werkloze broer Mukesh (26 volgens de bewoners, en niet 22 zoals Indiase media melden); Fitness trainer Vinay Sharma (20) en fruitverkoper Pawan Gupta (19). Ram Singh werd in maart dood in zijn cel aangetroffen. Daarover wordt niet getreurd. „Hij was een dronkaard en hij sleurde anderen mee in het verderf”, zegt Pyra Lal, een riksja-chauffeur in een wit hemd dat zijn donkere huid grotendeels bloot laat. Mukesh was „een goede jongen”, vinden ze. En op Vinay en Pawan viel nooit iets aan te merken. „Wat ze gedaan hebben is verschrikkelijk”, zegt Pyra Lal. „Maar er zal hier verdriet zijn als ze moeten sterven.”

Ravi Dass telt 200 huizen, er wonen zo’n duizend mensen. Er zijn twee kranen waar een paar uur per dag drinkwater uit stroomt. Er is geen riolering en aan de rand van het wijkje staat een gebouwtje met twaalf stinkende openbare toiletten. De mensen zijn er arm en onopgeleid. De mannen verdienen hoogstens een paar honderd rupees per dag in de bouw of als riksja-chauffeur, net genoeg om hun gezinnen in leven te houden.

Champa Devi, de moeder van Vinay was gisteren nerveus. „Iedereen wil mijn zoon dood hebben, maar hij is een goede jongen”, zei ze Ze droeg een bruine sari met een sierlijk motief van gele bloemen. „Als Vinay schuldig is moet hij zwaar gestraft worden, maar niet met de dood.” Ze zou voor de doodstraf kunnen zijn, zei ze, als die ook zou gelden voor machtige mensen.

India kent de doodstraf door ophanging voor zware moordzaken. Hij mag slechts worden ingezet „in de zeldzaamste van de zeldzaamste gevallen”, oordeelde India’s hoogste rechtscollege. Na de busverkrachting werd de wet aangepast. De doodstraf geldt sindsdien ook voor dodelijke verkrachtingen of verkrachtingen waarbij het slachtoffer in ‘vegetatieve staat achterblijft’. Dat was tegen het advies in van de vroegere opperrechter J.S. Verma, die op verzoek van de regering India’s verouderde wetten tegen seksueel geweld bekeek.

Ook de meeste Indiase vrouwenorganisaties zijn tegen de doodstraf in zulke ernstige verkrachtingszaken. „We denken juist dat het daders kan aanzetten het slachtoffer te doden om te voorkomen dat ze hem zal verraden”, zei Kavita Krishnan van de All India Progressive Women’s Association.