Wietclub zoekt toestemming

De gemeente Utrecht richt een wietclub op die legaal moet worden. Het Rijk ligt dwars

Cannabisteelt bij het Nederlandse bedrijf Bedrocan, dat van de rijksoverheid ontheffing heeft voor de productie van wiet voor medicinaal gebruik. Foto ANP

Utrecht richt een eigen wietclub op, de Social Cannabis Club Domstad, zo werd gisteren bekend. Er zal onder toezicht van de gemeente voor een kleine groep leden, op hun kosten, cannabis worden gekweekt. De gemeente wil kweek en verkoop uit de strafrechtelijke sfeer halen en vraagt daarom ontheffing van de Opiumwet aan. Bedrocan, een firma die medicinale cannabis produceert, heeft ook zo’n ontheffing.

1Wat is er mis met cannabis in de gewone coffeeshop?

Nederland telt ruim zeshonderd coffeeshops. De overheid kan de kwaliteit van hun cannabisproducten niet controleren omdat inkoop en teelt ervan illegaal is. De softdrugs worden steeds sterker. Verkoop aan klanten is gedoogd, maar Justitie wil de sterke wiet verbieden. In een club die legale cannabis verkoopt, kan de drug wel worden gecontroleerd op kwaliteit en sterkte.

2Thuis mag je vijf planten kweken. Waarom dan een club?

Zelf cannabis kweken van hoge kwaliteit vereist aandacht, tijd en kennis. Daar heeft niet iedereen zin in.

Toch blijft de vraag of dat voldoende leden naar de club trekt. Joep Oomen, oprichter van de Belgische Social Cannabis Club Trekt uw Plant, twijfelt daaraan. In België zijn coffeeshops verboden, maar zelfs hij heeft moeite leden te werven. „Veel mensen hebben moeite geregistreerd te worden als cannabisgebruiker en dat moet in een Social Cannabis Club. In Nederland kunnen ze evengoed naar een coffeeshop of zelf kweken.”

De Tilburgse criminoloog en kenner van het drugsbeleid Toine Spapens ziet weinig voordelen in de Social Cannabis Club. „Misschien is de kwaliteit van de drugs beter te controleren”, zegt hij, maar je rolt er geen criminele netwerken mee op. „De meeste in Nederland geproduceerde drugs gaan naar het buitenland en niet naar de coffeeshop. Een Social Cannabis Club heeft op de export geen effect.”

3Het kabinet is tegen. Waarom?

Regulering of legalisering van cannabisteelt is in strijd met internationale verdragen én met de Opiumwet, schreef minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) eerder aan de Kamer: „Er is geen ruimte voor gemeentelijke initiatieven die daarvan afwijken.”

Nu Utrecht echter ontheffing van de Opiumwet gaat aanvragen, omdat het experiment negatieve effecten voor de volksgezondheid zou tegengaan, wacht de minister de aanvraag af. Als Utrecht gaat telen zonder ontheffing, laat hij wel weten, „is sprake van een strafbaar feit” en zal het Openbaar Ministerie optreden. Het ministerie van Volksgezondheid heeft nog geen aanvraag voor een ontheffing van de Opiumwet ontvangen.

4 Loopt Nederland weer voorop in drugsbeleid?

Ja, want de medewerking van de gemeente Utrecht is in Europa uniek.

Nee, want het fenomeen Social Cannabis Club is niet nieuw. Het is jaren geleden begonnen in Spanje, waar inmiddels honderden clubs zijn. Duitsland, Tsjechië en België hebben de clubs inmiddels ook. In de Amerikaanse staten Washington en Colorado is ingestemd met het legaliseren van cannabis voor recreatief gebruik.

5Bestaat de kans dat Utrecht zijn zin krijgt?

Jan Brouwer, hoogleraar algemene rechtswetenschap in Groningen: „Nederland is altijd heel streng over legalisering, omdat internationale verdragen dat niet zouden toestaan. Maar de rechtsgeschiedenis is bewegende. Nederland liep altijd voorop qua cannabisbeleid, maar nu lopen we achter. Als we cannabis willen kweken onder overheidsauspiciën, hoeft dat niet in strijd te zijn met internationale verdragen. Die zijn boterzacht.”