Onderzoek NRC: elf groepen stoppen door cultuurbezuinigingen

Dansgroep Amsterdam is een van de elf podiuminstellingen die als gevolg van de bezuinigingen worden opgeheven. Flickr / Rene Gerritsen-Van Gogh Museum

Van meer dan 130 gezelschappen die geen of veel minder cultuursubsidie ontvangen dan voorheen, zijn slechts 11 groepen gestopt. Dat blijkt uit onderzoek van NRC Handelsblad naar wat dans-, theater- en muziekgezelschappen na de forse cultuurbezuinigingen doen nu ze geen of minder subsidie krijgen.

Ongeveer vijf gezelschappen overwegen nog of ze doorgaan of niet. Bij 39 groepen zijn mensen ontslagen. Voor het publiek zal er het komende seizoen minder te zien zijn op de podia: 37 gezelschappen maken minder of zelfs geen nieuwe producties en gaan meer reprises spelen.

Aan het onderzoek van NRC Handelsblad onder de 136 theater-, dans- en muziekgezelschappen deden er 102 mee aan het onderzoek.

Meer aanvragen, kleiner potje

Het vorige kabinet beperkte het aantal grote toneel- en dansgezelschappen en symfonieorkesten dat langdurig financiële ondersteuning krijgt van het Rijk. Er bleven er 33 over. De afgevallen gezelschappen, waaronder productiehuizen en jeugdgezelschappen, klopten vervolgens aan bij het Fonds Podiumkunsten, dat namens het Rijk de subsidies verdeelt onder de middelgrote en kleinere gezelschappen. Dat kreeg echter een krapper budget: 20 miljoen euro per jaar, 40 procent minder dan in de voorgaande periode.

Achter de schermen zijn de effecten van de bezuinigingen fors. Onder het ontslagen personeel zijn veel medewerkers die de voorstellingen verkochten en sponsors wierven. Bij veel andere gezelschappen werd al alleen gewerkt met freelancers. Gezelschappen geven aan ook op uren en tarieven voor musici en acteurs te bezuinigen.

Werven bedrijfssteun blijkt moeilijke opgave

In theaters zal de komende periode minder nieuw werk van gezelschappen en ensembles te zien zijn. Het spelen van reprises is goedkoper dan het ontwikkelen van nieuwe voorstellingen. Ook merken de gezelschappen en ensembles dat theaters en muziekzalen, die zelf ook door bezuinigingen zijn getroffen, alleen nog voorstellingen willen programmeren die een groot publiek aanspreken.

Het werven van steun bij bedrijven en particuliere schenkers blijkt ondanks een toename van de inspanningen een moeilijke opgave. Ongeveer twintig gezelschappen geeft aan nieuwe geldschieters gevonden te hebben.

Veel gezelschappen geven aan dat ze 2013 en 2014 zien als overgangsjaren, waarin ze moeten uitvinden of ze in staat zijn voldoende middelen te vergaren. Vooral muziekensembles en dansgroepen zoeken hun heil in het buitenland.