Gemeente VS koopt probleemhypotheken

In het nauw gedreven huizenbezitters in het Californische Richmond krijgen op unieke wijze steun van de gemeente. Gisteren werd besloten dat Richmond als eerste Amerikaanse stad massaal hypotheken gaat opkopen en herfinancieren – tegen de wens van de banken in. Zo kunnen eigenaren in hun woningen blijven met een lagere hypotheekrente.

Het probleem van de ‘onderwater’-lening blijft groot in de Verenigde Staten: meer dan 7 miljoen huishoudens zijn de hypotheekverstrekker meer geld schuldig dan hun huis nog waard is. Bij een kwart van de geplaagde huiseigenaren is het verschil zelfs groter dan 25 procent, volgens onroerendgoedbureau RealtyTrac uit Californië.

Een van de effecten van de hypotheekcrisis in het vorige decennium was dat miljoenen mensen gedwongen werden hun huis te verlaten. In de zonnige groeiregio’s in het zuiden kwamen complete nieuwbouwwijken leeg te staan. De banken kampen sindsdien met enorme voorraden onbewoonde, moeilijk te verkopen woningen.

In de arbeidersstad Richmond, nabij San Francisco, kampt 46 procent van de woningbezitters met het ‘onderwater’-probleem. Tijdens een stemming die landelijk nauwgezet werd gevolgd, besloot de gemeenteraad woensdag om 624 van deze mensen bij te staan. Het middel: een wettelijk toeëigeningsrecht (eminent domain) dat nooit eerder voor dit doel in stelling is gebracht.

Doorgaans wordt deze maatregel gebruikt om onroerend goed tegen betaling onder overheidstoezicht te stellen. Op die manier wordt ruimte gemaakt voor openbare parken, snelwegen of commerciële projecten. Dit keer gaat het echter om huizen die de gemeente tijdelijk overneemt. Doel is een betere hypotheek voor de eigenaren af te sluiten.

Het is een omstreden zet, die weerstand op Wall Street heeft losgemaakt. De banken vrezen oneigenlijke concurrentie. Gemeenten die banken onder druk zetten, kunnen nog moeite krijgen om hypotheekverstrekkers aan te trekken. Mogelijk zullen tarieven lokaal omhoog gaan.

De angst voor een kostbare juridische strijd is de reden dat geen stad tot nog toe heeft aangedurfd wat Richmond doet. Tijdens een recente hoorzitting bleek echter dat de voorstanders in Richmond niet bang zijn. Mochten de banken Richmond willen bestraffen, dan kunnen ze het verwijt van ‘racisme’ verwachten, gaven zij aan. De bevolking is er 40 procent Spaanstalig en 25 procent zwart. „Het is illegaal om op basis van huidskleur te discrimineren”, aldus een waarschuwende verklaring aan het adres van de banken.