Een kerk van mensen

Dit is de Dom van Keulen, maar dan gebouwd van mensen. Duizenden, misschien wel meer dan tienduizend mensen. Eén ervan is de maker zelf, Tjarko van der Pol. Hij staat boven de entree. Ergens is ook een Sinterklaas getekend, „de eerste keer in mijn leven dat ik mijn geloof verloor”. En dan is er natuurlijk de blote vrouw, daarvan tekent hij er altijd één. „Dat is gewoon leuk, af en toe wat luchtigheid.” Deze keer zijn het er trouwens drie: „Ik dacht dat ik er één had getekend, maar toen kon ik haar niet terugvinden. Dus heb ik er nog één getekend. Later ging ik aarzelen: had ik haar niet een prominentere plek moeten geven? Toen werden het er drie.”

Tjarko van der Pol (29) was artist in residence bij nrc.next. En ja, ook in die tekeningen zat altijd ergens een kleine blote vrouw verstopt. Dit weekend opent galerie Contemporary Matters in Haarlem een tentoonstelling met zijn werk, met onder meer deze tekening. Mensdom, heet die.

Dat hij een kerk van mensen heeft getekend, komt voort uit angst voor de dood. Tjarko van der Pol: „Elke avond voordat ik in slaap val, denk ik eraan dat ik een keer dood ga. Ik zou dan willen geloven zoals mijn ouders geloven, die christelijk zijn. Dat je weet dat de dood niet het einde is. Toen stond ik een keer oog in oog met deze kerk. Ik was totaal overdonderd. Ik stond daar maar. Later kwam ik terug en gebeurde het nog een keer. Het was niet de hoogte, want ik had intussen veel hogere gebouwen gezien. Dus het betekende iets. Maar wat? Toen kwam ik op het idee: ik sta hier naar mijn eigen angst te kijken. God is een product van de mens, een manier van mensen om met hun angst voor de dood om te gaan. Vanaf dat moment wilde ik een kerk tekenen die helemaal uit mensen bestond.”

Mensdom is 124 bij 124 centimeter. Tjarko van der Pol werkte er een jaar lang bijna elke dag aan, soms een paar uur, soms maar even. „Het hielp dat het gotisch is, naar boven toe wordt het steeds smaller. Over de onderste rij mensen heb ik drie weken gedaan.” Heeft hij er iets aan gehad? „Nee, ik ben nog steeds bang voor de dood. Wel kan ik nu als ik wakker lig mijn angst uitschakelen door na te gaan denken over het werk dat ik met dat gevoel wil maken.” En wat wil hij dat wij zien? „Zelf moet ik nog achter de volledige betekenis van dit werk komen. Ik hoop dat anderen er de schoonheid van het geloof in zien.”

Meer informatie over het werk van Tjarko van der Pol: www.tjarkovanderpol.nl