Britse komiek Ricky Gervais terug op tv als ‘rare snuiter’ in verwarrende comedy

Ricky Gervais als Derek

Negen jaar geleden brak komiek Rick Gervais door in Nederland met The Office, een quasi documentair gedraaide comedy over het leven op het kantoor van een papierbedrijf. Gervais speelde de hoofdrol: de zelfingenomen manager David Brent. Daarna maakte hij nog het geestige Extras, dat de Nederlandse televisie niet haalde.

Nu is Gervais terug. Althans, voor de abonnees van de gisteren gestarte betaalservice van website Netflix. Naast de voor Netflix gemaakte series House of Cards en Orange is the new black is het de belangrijkste première van Netflix. Derek werd eerder dit jaar door Channel 4 uitgezonden.

De opzet van Derek ligt dicht bij die van The Office: het is een quasi documentaire over het personeel van een bejaardenhuis, met centraal de door Gervais gespeelde Derk, die niet goed snik lijkt. Dat leverde na uitzending van de pilot vorig jaar al meteen controverse op, omdat Gervais ervan werd beschuldigd grappen te maken ten koste van geestelijk gehandicapten. Op zijn blog ontkende Gervais: „Derek is gebaseerd op mensen die je ziet in de marge van de samenleving: eenzame, rare snuiters die het niet helemaal redden.”

Britse critici waren gematigd enthousiast over de serie, waarin ze typische, bondig verwoorde Gervais-thema’s herkenden, zoals hij ze ook per tweet verstuurt: dat dieren vaak aardiger zijn dan mensen en dat religie misleiding is. Zo getuigt een personage dat luid kreunen beter is dan bidden om het eruit te gooien. „Bidden is maar een deftige manier van kreunen.”

De criticus van de Britse krant The Independant gaf toe dat Dereks neiging om overal enthousiast over te zijn en alles verkeerd te begrijpen komisch was, maar dat lachen niet comfortabel voelde.

Waardering was er voor Gervais’ poging om soms drama boven de lach te verkiezen. Zo schreef het Amerikaanse Variety – in de VS debuteerde de serie deze week – dat Derek „onverwacht schrijnend en maar sporadisch grappig” was, met Gervais als „zwakste schakel” van een „doordacht en melancholiek drama”.