‘White House Down’ en de rechtse zomer

President Sawyer (Jamie Foxx) gaat de rechtse samenzwering te lijf in ‘White House Down’.

Is het toeval dat Hollywood deze zomer het Witte Huis in drie grote actiefilms liet verwoesten? Misschien denken scenarioschrijvers dat Amerika de langdurige, rumoerige politieke patstelling in Washington DC zo beu is, dat men het Capitool graag ziet branden. Al was het om de zaak daar wat op te schudden.

In White House Down van Roland Emmerich, die deze week in première gaat, worden het Witte Huis en het Capitool grondig gesloopt. In Amerika flopte de film, tot vreugde van conservatieve columnisten. Zij noemden de film ‘Obamaporno’, omdat de zwarte, vredelievende president James Sawyer zich met machinegeweer en raketwerper moet verweren tegen een grote rechtse samenzwering. Deze Sawyer wil namelijk alle Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten terugtrekken en vrede tekenen met Iran. Dus verzint het militair-industrieel complex op de golfbaan een complot om het Witte Huis aan te vallen, met rechts-extremisten en huurlingen als hun stoottroepen.

Bloggers en columisten riepen op tot een boycot. „Als je een cent aan deze rotzooi besteedt, spuug je op onze troepen”, aldus Townhall.com.

White House Down flopt, en Republikeinen hebben meer te juichen deze zomer: ‘linkse’ blockbusterfilms deden het slecht. Neem Elysium, een grimmige sciencefictionfabel waarin de rijken in een lustoord in de ruimte rondcirkelen terwijl de rest van de mensheid ploetert op een vuile, overbevolkte aarde. De helden van Elysium zijn eerder de sociale klimmers van Ayn Rand dan de revolutionairen van Karl Marx: iedereen handelt puur uit eigenbelang. Maar dat weegt volgens rechtse columnisten en bloggers niet op tegen taboethema’s die deze ‘socialistische propagandafilm’ aanstipt: armoede, ongelijkheid, immigratie en toegang tot de gezondheidszorg.

Behalve Elysium flopte ook het verdacht milieubewuste After Earth, waarin de aarde zich vanwege de milieuvervuiling tegen de mensheid heeft gekeerd. En de Johnny Depp-film The Lone Ranger, die Disney een afschrijfpost van 150 miljoen dollar opleverde: een revisionistische visie op het Wilde Westen waar niet John Wayne, maar gewetenloze zakenlui de toon zetten.

Met het fiasco van White House Down is de rechtse zege compleet. Want regisseur Roland Emmerich, de koning van de rampenfilm, is nogal openhartig links. In een recent interview zei hij dat de Verenigde Staten een ‘land van dieven’ is dat, als het niet snel wat aan sociale rechtvaardigheid doet, „ten gronde, totaal ten gronde gaat”. Dat zou dan weer een mooie film opleveren, want met apocalyptische verwoesting weet Emmerich goed raad, zo bewees hij in Godzilla, Independence Day, The Day After Tomorrow en 2012. Het Ook het Witte Huis sloopt hij in zijn films al meerdere malen, in 2012 door er een tsunami plus vliegdekschip op te smijten.

Toch lijkt niet politiek, maar concurrentie van een al in maart uitgekomen, vrijwel identieke film, Olympus Has Fallen, Emmerich te nekken. Het basisstramien is gelijk aan White House Down: Die Hard in het Witte Huis. Als het hart van de Amerikaanse democratie valt, kan alleen een onwaarschijnlijke held – Gerald Butler als ex-lijfwacht die ooit de first lady verloor, Channing Tatum als oorlogsheld met gezinsproblemen – een nucleaire catastrofe voorkomen. Beide films kennen spannende aftelmomenten, hackers in de presidentiële bunker, een mislukte helikopteraanval; ook gijzelen de schurken een kind en tijgert de held eindeloos door liftschachten, tunnels en ontluchtingskanalen. En al is White House Down de betere film, na Olympus Has Fallen heb je het wel gezien. Dat tot blijdschap van conservatief Amerika, want toeval of niet, dat was juist een patriottenfilm, met een trots wapperende Stars and Stripes en Noord-Koreaanse commando’s die Washington bestormen.

Het is overigens de vraag of het de fans van het actiegenre iets uitmaakt of de kogelregen van links of rechts komt. Voor hen is het één pot nat: Koreanen of Arabieren, multinationals of nazi’s. Als de schurken maar in een bevredigende vuurbal aan hun eind komen.