Voor Chinezen is Apple duur, en niet hip genoeg

Apple maakt alleen kans in China als het China Mobile binnenhengelt.

Samsung ligt ver voor en kent de grillige Chinese consument.

Het valt bij iedere rit in de metro van Shanghai of Beijing weer op: Apple heeft de slag om de belangrijkste nieuwe markt voor mobiele telefonie ter wereld allang verloren van Samsung uit Zuid-Korea.

Zelfs Chinese, Taiwanese en Singaporese bedrijven als Lenovo, HTC en de nieuweling op de markt van ‘slimme’ mobieltjes, het hippe Xiaomi, lijken succesvoller.

Vanochtend nog, op lijn 2 in Shanghai, de drukste van de metropool, turen forenzen in de grotere schermen van Apples belangrijkste concurrent Samsung naar films en spelletjes. Modieus ogende verschijningen met brillen zonder glazen en hoedjes van stro laten met de snelle, wijnrode Xiaomi-apparaten zien helemaal mee te doen. De tijd dat een iPhone 3, 4, of 5 voor nieuwsgierige, openlijk jaloerse blikken van medereizigers zorgden, is allang voorbij. De reacties op de nieuwe modellen was ronduit lauw.

Analisten en investeerders vragen zich af of de iPhone 5S, met name de als goedkoper gepresenteerde iPhone 5C, de afkalving van Apple op de Chinese mobiele telefoonmarkt kan keren, na de teleurstellende resultaten van het eerste half jaar in China (inclusief Hongkong) en Taiwan. Apples omzet daalde met 43 procent tot 3,7 miljard euro. Het marktaandeel van Apple in China is 3,5 procent, dat van Samsung iets meer dan 20 procent.

De nieuwste smartphones van Apple mogen dan snoeperige kleurtjes hebben, voor doorsnee-Chinezen is de prijs van 4488 yuan (553,31 euro) pittig. Zeker vergeleken met de geavanceerde, snelle Xiaomi die nog geen 2000 yuan (246,57 euro) kost, zijn ook de nieuwe Apples prijzig voor een publiek dat in de afgelopen vijf jaar enorm verwend is geraakt.

„Veel te duur, je kan er geen twee simkaarten in plaatsen en er zitten te weinig gratis apps op”, is het oordeel van twee jonge medereizigsters op het perron van het Jingan Tempelstation, Samsungs in de hand. „En de service van Apple is ook niet goed, er zijn te weinig winkels waar je met een probleem naar toe kan”, zegt een van hen, Zhuang Ziyi, die werkt in de grootste boekwinkel van Shanghai.

Om de zuurstokkleuren geeft zij niet, het gaat haar vooral om de apps, de snelheid en de prijs. De gouden iPhone S5, die bijna 2000 euro gaat kosten, kan zij zich helemaal niet permitteren. Origineel is een gouden smartphone, een ‘da qi’ (groots en elegant), niet. Samsung is Apple voorgegaan met gouden of champagnekleurige Galaxy’s voor de Chinese rijken, de zogeheten VVIP’s.

Te duur, te weinig keus en matige dienstverlening zijn de belangrijkste redenen dat Apple er na vijf jaar niet in geslaagd is werkelijk door te breken op de Chinese markt. Dat is wel van essentieel belang voor het bedrijf nu de Amerikaanse en Europese markten voor mobiele telefonie verzadigd zijn en verwacht wordt dat de waarde van de Chinese markt zal groeien van 60 miljard euro in 2013 naar bijna 100 miljard euro in 2017.

Samsung is al sinds 1985 in China actief en heeft er meer eigen zaken, uitstekende overheidsrelaties en contracten met de grote elektronicaverkopers. Het weet met allerlei modellen, kleuren en schermformaten beter in te spelen op de grillige wensen van de Chinese jongeren, de zakenmannen- en vrouwen en de boeren op het platteland.

Het is veelzeggend dat 70 procent van Apples totale omzet in China (6,05 miljard euro) wordt gemaakt in het belastingparadijs Hongkong. Op het uitgestrekte vasteland zijn Samsung, Lenovo, Huawei en ZTE de belangrijkste spelers die van Apple weinig te vrezen hebben, ook niet in de bovenlaag van de markt. Samsung en de drie Chinese it-reuzen zijn bovendien de belangrijkste leveranciers van China Mobile, met 750 miljoen abonnees ’s werelds grootste telefoonmaatschappij. „De enige kans die Apple heeft in China is het sluiten van een distributiecontract met China Mobile. Dan krijgt Apple eindelijk toegang tot een hele grote groep potentiële nieuwe kopers die nog nooit eerder een iPhone hebben kunnen kopen”, legt Wang Yu van Data International Corporation (IDC) in Shanghai uit. Al jaren voert Apple onderhandelingen met deze aan de beurzen van New York en Hongkong genoteerde gigant. China Mobile is in de kern een staatsbedrijf dat ervoor heeft gezorgd dat overal in China, zelfs in de uithoeken van Tibet en op omstreden eilandjes in de Zuid-Chinese Zee, relatief goedkoop mobiel gebeld en geïnternet kan worden. Tot nu toe zijn Apples alleen te verkrijgen via China Unicomm en China Telecom waarvan de respectievelijk 266 en 177 miljoen abonnees bereid zijn dure, meerjarige contracten te sluiten.

In de aanloop naar de presentatie van de nieuwe iPhones in Beijing, enkele uren na afloop van het circus op het hoofdkantoor van Apple in Cupertino, werd gespeculeerd dat Apple vandaag bekendmaakt dat het een contract heeft gesloten met China Mobile. Op die bijeenkomst werd duidelijk dat Apple-bestuursvoorzitter Tim Cook op het punt staat „de grote witte walvis” –China Mobile - binnen te halen.

Apple heeft de iPhone inmiddels wel geschikt gemaakt voor het nieuwe 4G netwerk van China Mobile. Alles wijst erop dat Apple en China Mobile op het punt staan met toestemming van de autoriteiten een contract te sluiten, mogelijk nog deze maand. Dan gaat voor Apple in China de rode loper uit. Of de jonge koopkrachtige Chinezen dan nog geïnteresseerd zijn, zal moeten blijken.