Steradvocaten willen heropening onderzoek van Kunsthalroof

In de rechtbank in Boekarest werd gisteren duidelijk wie de verzekeraar is van de uit Kunsthal geroofde kunst. Op 22 oktober is de volgende zitting, de advocaten willen uitstel.

De internationale kunstverzekeraar Hiscox is sinds begin februari de eigenaar van de zeven gestolen werken uit de Rotterdamse Kunsthal. De werken van onder meer Picasso, Matisse en Monet waren voor 18,1 miljoen euro verzekerd. Vier maanden na de nachtelijke diefstal is uitbetaald aan de eigenaars, de Triton Foundation, de stichting van de Rotterdamse familie Cordia.

Wie de verzekeraar was en dat is uitbetaald, is het enige nieuwe feit dat gisteren uit de tweede dag van het proces in Boekarest naar voren kwam. De informatie is relevant, omdat het tot nu onduidelijk was wie de benadeelde partij in deze zaak was, een verzekeraar of de Triton Foundation. Hierdoor liep de rechtszaak tegen de verdachten van de roof, zes Roemenen, een maand vertraging op.

De verzekeraar werd deze week toegevoegd aan de zaak als civiele partij; uit documenten die ook in bezit zijn van NRC Handelsblad blijkt de verzekeraar al sinds februari eigenaar van de gestolen werken.

De Roemeense advocaten nemen er geen genoegen mee dat de verzekeraar nu bij naam bekend is en wordt toegevoegd aan de zaak. Ze vinden dat het onderzoek moet worden heropend: de aanklagers hebben zich in haren ogen gediskwalificeerd omdat ze al maanden een verkeerde benadeelde partij noemen en in hun papieren hebben staan. Advocaat Maria Vasii: „Ik wil een volledig en degelijk onderzoek.”

Over dit verzoek tot heropening van het onderzoek zal de rechter op 22 oktober een uitspraak doen. Dan zal ook blijken of hij akkoord gaat met de schuldbekentenis die de verdachten eerder hebben gedaan in ruil voor een lagere straf. In dat geval kan de zaak snel worden afgerond.

De advocaten hebben geen haast. De belangrijkste twee van hen, Catalin Dancu en Maria Vasii, zijn tamelijk bekend in Roemenië. Ze deden spraakmakende zaken. Deze publicitair aantrekkelijke zaak, doen ze gratis. Vasii: „Sommige zaken betalen zichzelf uit.”

Gymschoenen

Al sinds het begin van het proces is duidelijk dat vertragen een belangrijk onderdeel van hun strategie is. Dancu, die in Roemenië veel in talkshows optreedt, kwam gisteren vijf minuten te laat binnenlopen en droeg een spijkerbroek met blauwe sneakers onder zijn toga. Rechter Chitoiu gaf hem hiervoor een boete van 5.000 lei (ruim 1.100 euro). Dancu reageerde furieus en de zitting werd voor enkele uren geschorst. Hij vertelde de verzamelde pers: „Ik ruik lekker en ik heb me geschoren. Ik ga deze boete aanvechten.” Hij voegde hieraan toe dat zijn Adidas-schoenen 200 euro hadden gekost en dat hij ze ook op de vorige zitting had gedragen.

Vernietigd?

Tegen de pers probeerden de advocaten ook twijfel te zaaien over het lot van de schilderijen. Begrijpelijk: of de rechter denkt dat de schilderijen ooit nog terugkomen, is bepalend voor de strafmaat. Vandaar dat de advocaten gaten proberen te schieten in het onderzoek van het Roemeens Nationaal Historisch Museum naar de asresten uit de kachel van Olga D. Ook zou de vrouw haar verklaring dat ze de schilderijen heeft verbrand, onder zware druk van de autoriteiten hebben gemaakt. De verdachten willen een deal maken met Nederland: de schilderijen terug in ruil voor uitlevering.

Dat is geen optie, aldus het Nederlandse Openbaar Ministerie. Tijdens het onderzoek zijn Nederlandse rechercheurs een paar keer naar Roemenië gevlogen om de verdachten te verhoren. Tot een concreet resultaat heeft dat nooit geleid. In maart besloot het OM om definitief niet om uitlevering te vragen.