‘Prostitutie? Het kan ook anorexia of drugs zijn’

In ‘Jeune & Jolie’ bouwt Ozon voort op een Franse traditie van prostitutiefilms. Maar wil hij nou echt zeggen dat prostitutie leerzaam is voor meisjes van zestien?

Marine Vacth (Isabelle) op de leerschool der prostitutie in Jeune & Jolie

‘Ha! Hahaha! U lokt me in de val! U wilt een kop in uw krant: Ozon bepleit jeugdprostitutie.’

De Franse regisseur François Ozon (45) schatert als ik hem op vlakke toon de vraag stel: „Dus prostitutie kan voor jonge mensen een positief leerproces zijn?” Geen rare vraag, want Ozons jongste speelfilm Jeune &Jolie volgt de zestienjarige Isabelle, die na een teleurstellende ontmaagding op het strand door een Duits vakantievriendje terug in Parijs buiten schooltijd aan de slag gaat als internetprostituee. Ze doet wat ze doet, vraag niet waarom, en komt tot meer zelfinzicht via een aantal ontmoetingen met een grijze, wijze klant.

Met de camera loom, zeg maar gerust geil, inzoomend op het prachtige lichaam van het (overigens 23-jarige) model Marine Vacth, leek Ozon in mei de meest seksueel geladen film van de competitie van Cannes te hebben afgeleverd, tot de lesbische liefdesfilm La Vie d'Adèle hem overschaduwde. Het zal de goedgemutste Ozon een zorg zijn: hij is blij weer eens een film in de hoofdcompetitie te hebben, zijn eerste sinds het zinderende Swimming Pool in 2003. „Of ik in de prijzen val? Ach. Prizes are like hemorrhoids, every asshole gets one eventually, zei Billy Wilder ooit.”

Ozon lijkt al even blij met zijn ontdekking, fotomodel Marine Vacth. „Haar kracht is dat ze aanwezig is, en toch ook weer niet. Er is iets magisch en mysterieus in haar ogen: dat is sterkwaliteit. Je wil weten wat er gebeurt achter die façade van haar gezicht, je kan allerlei fantasieën op haar projecteren.” Ook fijn: Vacth ging gemakkelijk uit de kleren. „Misschien omdat ze model is, maar ze kent geen schaamte. Met actrices is naakt vaak een probleem. Waarom? Hoe laat ik het zien?”

Wat niet wegneemt is dat Jeune & Jolie een licht verdorven en ranzige atmosfeer heeft. Het is bijna een Franse traditie: de broeierige solidariteit van het bordeel verheerlijken (L‘ Apollonide, 2011), of prostitutie tonen als zelfontplooiing voor jonge meisjes (Elles, 2011). Dus nogmaals, wil Ozon zeggen dat prostitutie leerzaam is voor adolescente meisjes?

Ozon: „Ik geloof dat leven een ervaring is, alles is een ervaring. Wat belangrijk is: Isabelle is in mijn film vrij, niemand dwingt haar, het geld heeft ze niet nodig. Ze wil met haar lichaam experimenteren.”

Wat opvalt is de glazige vlakheid, een soort passief masochisme, bij Isabelle. Is dat iets van deze tijd, of hoort dat bij haar leeftijd?

„Welnee, dat is onwetendheid! Isabelle is op zoek naar haar verlangen. Ze leert, ze is nog op school.”

Dus toch! Prostitutie is leerzaam.

„Als je een tiener bent, weet je niet echt wat je fijn vindt. De eerste keer is vaak vreselijk, zoals in deze film, met die arme Duitse jongen. Sommige mensen zoeken er jaren naar. Seks ís echt een leerproces. Soms richt je jezelf uit onzekerheid op andermans verlangen en vergeet je je eigen verlangen.”

Waarom een film over prostitutie?

„Mmm, laat me denken, wat was het ook alweer? Het boeit me, gek is dat, ik weet niet waarom. (grijnst besmuikt) Maar het gaat niet echt over geld. Isabelle wil experimenteren, het had ook met anorexia, drugs of extreme sporten kunnen zijn. Zij voelt zich verdoofd, hormonen razen door haar lichaam en zorgen voor enorme onrust, ze zoekt iets heel heftigs. Ze is niet bang, ze denkt dat ze onsterfelijk is, want dat heb je op die leeftijd.”

Was Buñuels´ ‘Belle de jour’ (met Catherine Deneuve) een inspiratie?

„Dat is de belangrijkste film over prostitutie die in Frankrijk is gemaakt, een spel van droom en realiteit. Ik aanbid Buñuel, maar mijn film gaat minder over prostitutie dan over adolescentie. Ik had een andere Franse film in gedachten: À nos amours van Maurice Pialat, uit 1983. Ik zag hem als tiener, het is de beste film over jongeren en seksualiteit ooit gemaakt.”

Seks oogt in uw films ongedwongen. Wat is het geheim van een goede seksscène?

„Er is geen geheim, je zegt gewoon dat het belangrijk is voor de film. De meeste actrices zijn heel slim. Ze lezen het script en begrijpen dat cinema gebouwd is op verlangen. Ze weten dat het bij mij niet miserabel of grof wordt, maar elegant, sexy en glamoureus. Het zijn bovendien beeldschone vrouwen die willen dat er naar ze gekeken wordt. Zij willen graag uw fata morgana zijn.”

Er is een debat over te vroege seksualisering van kinderen. Wat vindt u?

„Ik wil geen moralist zijn: als jonge mensen iets willen, vinden ze altijd wel een manier om dat te doen. Maar het is waar dat het nu wel erg toegankelijk is. Met een paar klikjes ben je op een pornosite, met één digitaal formulier ben je al internetprostituee. Zo ben ik niet opgevoed, en ik heb geen idee wat het met jonge mensen doet. Ik wil trouwens helemaal niet over dit jonge meisje oordelen. Ik wil Isabelle gewoon overal volgen, verliefd op haar zijn, dicht bij haar mysterie zijn.”

Waarom valt ze op oude kerels?

„Dat ze zich laat ontmaagden, is onder druk van vrienden en ouders. Ze is 16, jeune et jolie, dus dat moet dan maar. Die jongen van haar leeftijd mag ze wel, maar met hem is het haar lang niet sterk en heftig genoeg.”

Ze komt uit een gebroken gezin, is het een vadercomplex?

„Dat is ongetwijfeld een stukje in haar psychologische puzzel, maar zoiets wil ik niet als de reden geven. Dan wordt het banaal.”

Jeune & Jolie gaat volgende week in roulatie; dan is er ook een recensie.