Oud-minister Bot vreest amputatie AIVD door bezuinigingen

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot, hier op archiefbeeld met rechts koning Willem-Alexander, tijdens het honderdjarig jubileum van het Vredespaleis. ANP / Bas Czerwinski

De voorgenomen bezuinigingen op de AIVD leiden tot een ‘amputatie’ van de geheime dienst en een organisatie die vleugellam wordt. Dat zei oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (CDA) vandaag tijdens een hoorzitting over de bezuinigingen in de Tweede Kamer. Andere experts luidden eveneens de noodklok.

Bot onderschreef de noodzaak van bezuinigingen. “De vraag is echter of je zo moet bezuinigen dat je de organisatie vleugellam maakt”, zei hij. Het kabinet gaat ‘in feite tot een soort amputatie’ over, en dat roept de vraag op of de AIVD nog wel in staat is om het werk te doen dat hem wordt opgedragen.

Een geheime dienst kan alleen effectief opereren als het informatie kan uitwisselen met zusterorganisaties uit andere landen. “Jij geeft wat, jij krijgt wat terug”, vatte Bot het samen. “Als je niets te bieden hebt, raak je geïsoleerd.”

Hoogleraar: bezuinigingen desastreus

Directeur Ko Colijn van instituut Clingendael wees op het belang van een zelfstandige inlichtingencapaciteit van de AIVD. “Dat is vandaag de dag heel erg actueel”, zei hij met een verwijzing naar het conflict in Syrië. De Kamer wil bij eventuele bewijzen over de gifgasaanval in Syrië niet afgaan op buitenlandse inlichtingendiensten, maar eist dat de AIVD die zelf ‘valideert’.

Hoogleraar Erwin Muller noemde de bezuinigingen desastreus. Die leiden er volgens hem toe dat de helft van de operationele capaciteit van de dienst gaat verdwijnen. “Dat is echt te veel.” Het zou betekenen dat de dienst op een aantal deelgebieden niet meer kan doen dan ‘goed de krant lezen’.

‘Penny wise, pound foolish’

Rob de Wijk van het The Hague Centre for Strategic Studies maakte eveneens een vergelijking met een amputatie. De bezuinigingen leiden er ‘onherroepelijk’ toe dat de AIVD in het eigen vlees gaat snijden, en dan in de botten, waarmee sprake is van amputatie. “Dat is gevaarlijk.”

Ronald Prins van cyberbeveilingsbedrijf Fox -IT noemde de bezuinigingen ‘penny wise, pound foolish’. Hij wees erop dat het werk dat de AIVD doet veel winst oplevert voor de economie. “Als je daarin gaat snijden, gaat het heel veel kosten.”

De AIVD moet vanaf 2018 circa zeventig miljoen euro bezuinigen, ongeveer een derde van het huidige budget. Bij de geheime dienst verdwijnen tweehonderd van de vijftienhonderd arbeidsplaatsen. Daaronder zijn tachtig plekken van mensen die informatie verzamelen en verwerken.
Verantwoordelijk minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk (PvdA) noemt de bezuinigingen echter verantwoord. (Novum)