Met zijn allen dansen op het nieuwe Ibiza

Sinds de budget airlines naar Kroatië vliegen, wordt het steeds populairder Daar profiteerde ook het Dimensions festival afgelopen weekend van Daar stond de muziek hard Héél hard

Illustratie Thinkstock

Verslaggever

Er gaan misschien vijftig mensen zonder polsbandje aan boord bij de vlucht FR2043 vanuit Pula naar Charleroi. Het is maandagochtend, half negen en het gros van het publiek in het geelblauwe Ryan Air-vliegtuig komt rechtstreeks van het Dimensions-festivalterrein dat donderdag begon. Ze zijn te herkennen aan de paarse polsbandjes met grafische honingraatprint. Hun gympen gaan schuil onder een dikke laag stof.

Kroatië is het nieuwe Ibiza. Dat was twee jaar geleden de conclusie van een panel tijdens Amsterdam Dance Event. Het relatief dunbevolkte Balkanland met 4,5 miljoen inwoners is bosrijk en heeft een kustlijn vergelijkbaar met de Italiaanse Rivièra. De combinatie van onontgonnen natuur, zon en relatief lage prijzen maakt het een ideale bestemming voor vakantie en feest.

De Russen en de lokale jetset weten het al langer. Drie jaar geleden ontsloot Ryan Air het Balkanland ook voor de rest van de feestgangers uit Europa, door goedkope vluchten te organiseren naar zes Kroatische kustplaatsen. Nu verzamelt de EasyJet-set zich tijdens festivals als Stop Making Sense, Garden, Sonus, Hide Out, Unknown, Outlook en Dimensions. Ter illustratie: het Britse blad KMag maakte een lijst met de twintig beste festivals voor de zomer van 2013; acht daarvan zijn in Kroatië.

Dimensions – een festival met vijfduizend bezoekers dat zich uitsluitend richt op elektronische muziek – beleefde vorig jaar zijn eerste editie in het negentiende-eeuwse fort Punta Cristo bij Pula. Toen waren er 2.500 bezoekers. Nu is dat dus het dubbele, maar het aantal aanwezige artiesten rechtvaardigt gemakkelijk een tienvoud.

De oude militaire vesting uit de tijd van de Habsburgse monarchie ligt zowel strategisch als idyllisch. Aan de ene kant kijkt het uit op cederbossen, aan de andere kant op de belangrijkste handelsroute naar het oude Constantinopel over de Adriatische Zee. Het festivalpubliek – 50 procent Brits, 10 procent lokaal, 40 procent hipster – verzamelt zich bij de twee podia op het strand of een van de tientallen bootfeesten. Overdag tjilpen de cicaden op de camping. En wie de geur van de dixitoiletten negeert, ruikt dennenhars.

Invasie

Het geeft soms spanning met de lokale bevolking, die bierdrinkende Britten in de buurt. Een week lang wordt de ingeslapen buitenwijk Stinjan overgenomen door dronken festivalpubliek. „Wat voor taal spreek je? Is dat Kroatisch?” vraagt een Engelse jongen met een beschilderd gezicht in de rij bij de supermarkt. Hij draagt zes literflessen bier naar de kassa. Het is tien uur ’s ochtends. „Fuck”, zegt hij als hij hoort dat het Duits is. „Dat heb ik gedaan als eindexamenvak, maar ik ben alles vergeten. Can I have a go?” De rest van de rij wacht terwijl hij zijn taalkunsten uitprobeert.

Tegelijk genereert het festival ook commercie. Een reden voor de overheid om het verlenen van vergunningen te stimuleren. De burgemeester van Pula zou bovendien zelf liefhebber zijn – hij ging al naar raves in het fort in de jaren negentig. Nu bieden tal van lokale ondernemers festivalvoedsel in Oostblokstijl aan: aardappels en bonen, hamburgers met een overdosis mayonaise.

„Naar sommige plekken langs de kust vlieg je goedkoper vanaf Engeland dan vanuit Zagreb”, zegt Vlatko Broz (38). Met vrienden uit Zagreb zit hij onder een cederboom bij een blokhut. Ze behoren tot de 10 procent lokale bezoekers van het festival – voor de gemiddelde Kroaat met een maandinkomen van 786 euro is het festival veel te duur – en ze huren een appartement in Stinjan. Voor het maandsalaris van 1000 euro dat Broz als professor Engelse Taal en Letterkunde in Zagreb verdient, is Dimensions ook duur.

Maar wat het festival volgens de muziekliefhebbers onderscheidt, is de kwaliteit van het programma in combinatie met de bijzondere locatie. Er staan meer dan tweehonderd namen op het programma, onder wie pioniers op het gebied van techno en house zoals Juan Atkins, Theo Parrish en Moodymann, maar ook vers talent als Midland, Omar S. en Funkineven.

Er zijn niet alleen maar dj’s, al is 90 procent van de line up te scharen onder house, techno, dubstep, drum ‘n bass of aanverwante genres. Er zijn ook live optredens van het blazersensemble van afrobeat drummer Tony Allen en soulzangeres Andreya Triana. Zij brengt middenin het bos een prachtige ode aan haar moeder. Ook het optreden van het Portico Quartet – jazz op elektrische bas, gitaar en sax – op hetzelfde podium is een aangenaam rustpunt tussen bootfeesten overdag en het beukwerk in de nacht.

Dj’s maken op Dimensions dubbele uren. Zo draait Space Dimensions Controller drie keer in twee dagen. Dat geldt voor de meesten. Een deel van hen was ook al te horen op Outlook, het zusterfestival van dezelfde organisatie, de week ervoor op dezelfde plek. Dat begon zes jaar geleden als dubstepfeestje van zes promotors uit Leeds en groeide uit tot festival met 12.000 bezoekers. Een jaar of drie geleden raakte de dubstepmarkt ‘verzadigd’, legt oprichter Jack Robinson (29) uit, dus wilde de organisatie zich verbreden richting house en techno met een nieuw festival: Dimensions. Waar Outlook zich richt op hip hop, reggae en dub-muziek, verkent Dimensions alle kleuren van het spectrum aan elektronische muziek.

Stuwende kickdrum

Neem de set van Midland, zaterdagavond bij Fort Arena 1, een van de zeven podia in en rond het fort podium. Zijn plaat Trace is opgebouwd rond een stuwende kickdrum met hihat in een vierkwartsmaat, een morse-achtige drietrapsroffel (kort - kort - rust - kort) gespiegeld door een bas in de volgende maat en die ene vraag, You going to be the smart guy now?, die iedere vier meter voorbijkomt.

De muziek is exemplarisch voor zijn set en past perfect bij de binnenplaats van een oud fort, alleen moet je niet tegen de robuuste vestingmuren gaan zitten. De akoestiek maakt dat je bijna misselijk wordt van het geweld waarmee de bas het lichaam binnenkomt.

Het geluid staat hard. Soms veel te hard. In de kleine ruimtes binnenin het fort verplaatsen de luidsprekers lucht over een vloeroppervlak, dat soms maar enkele vierkante meters groot is. De bassen resoneren tegen de dikke vestingmuren.

Dat geldt niet alleen op de binnenplaats van het fort. Oordoppen zijn een noodzaak voor bijna alle tien podia op het festivalterrein. De oprichters van het Hessle Audio Lable, muziek uit Engeland die is ontstaan uit een fusie van dubstep en house, draaien donderdag in de oude slotgracht.

De combinatie van veel bas, drie sets metershoge luidsprekers langs de randen van de nauwe schat en visuals die reflecteren op de ruitvormige schermen aan de bovenkant maken de ervaring tijdens de set van Ben UFO in de woorden van een Nederlandse bezoeker „zo overweldigend dat je eigenlijk bijna geen drugs meer nodig hebt”.