Hitler raakt weer een ereburgerschap kwijt - maar niet overal

Foto ANP

Het heeft even geduurd, maar het Duitse Goslar lijkt Adolf Hitler dan toch eindelijk het ereburgerschap van de stad af te nemen. Dat meldde het Duitse persbureau DPA vandaag. Maar opvallend genoeg is niet iedereen het daarmee eens.

De gemeenteraad van het stadje in de deelstaat Nedersaksen heeft 68 jaar na de dood van de Führer een procedure in gang gezet die Hitler volgende maand ereburger-af moet maken. Tot nu toe vond de gemeenteraad dit niet nodig, omdat de eretitel volgens velen in feite al verliep met de dood van de Duitse dictator. Enkele raadsleden drongen recent echter alsnog aan op het symbolische gebaar.

Witwassen van het verleden

Volgens persbureau DPA was Hitler bij leven ereburger van zo’n vierduizend plaatsen en steden. Goslar is niet de enige plek waar hij dat nog altijd is.

Vreemd zou je denken, maar de eensgezindheid over het afnemen van Hitlers ereburgerschappen is niet zo groot als je misschien zou verwachten.

De voorzitter van de sociaal-democratische partij SDP, Sigmar Gabriel, is bijvoorbeeld tegen het afnemen van het ereburgerschap, meldt het Duitse tijdschrift Der Spiegel.

Volgens Gabriel is het afnemen van het ereburgerschap namelijk een vorm van “witwassen van het verleden”. Wie Hitler heeft benoemd tot ereburger dient als straf tot in lengte der dagen op de blaren te zitten en de schaamte voor die keuze te ervaren, lijkt de achterliggende gedachte.

Sommige steden kiezen ervoor ereburgerschap Hitler te behouden

De meeste van Hitlers ereburgerschappen zijn hem lang geleden al afgenomen. Maar af en toe ontdekt een plaatsje toch opeens dat dit nog altijd niet is gebeurd. Dat overkwam Helsa bijvoorbeeld nog in april dit jaar. Het gemeentebestuur handelde echter snel, en aan het eind van de maand was Hitler ereburger-af.

Maar er zijn ook steden die de gedachtegang van Gabriel volgen en er juist bewust voor hebben gekozen hun titel voor Hitler te behouden. En niet alleen in Duitsland. Ook het Tsjechische Lanskroun bijvoorbeeld koos ervoor Hitler de eretitel van de stad niet af te nemen, schrijft Der Spiegel. De burgemeester van die plaats stelde in 2007 dat de titel “simpelweg reflecteerde hoe de situatie destijds was.” Ook hij wilde het verleden niet ontkennen.

Nittendorf-Etterzhausen in de Duitse deelstaat Beieren behield eveneens het ereburgerschap van de vroegere dictator, zij het met een wel erg slappe (en omstreden) reden: er kon naar de dode Hitler geen brief worden gestuurd met de mededeling dat zijn ereburgerschap zou worden opgeven, stelde de burgemeester, die daarmee impliceerde dat het daardoor onmogelijk was de procedure in gang te zetten.