Halsema: semipublieke sector moet op de schop

Voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema en minister Henk Kamp van Economische Zaken tijdens de presentatie van het rapport over behoorlijk bestuur. Foto ANP / Robin Utrecht

Bestuurders en toezichthouders in de semipublieke sector moeten zich beter realiseren dat zij een publieke taak hebben. Dat stelt een commissie onder voorzitterschap van voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema in een vandaag verschenen rapport. De commissie laakt de ‘tunnelvisie, ijdelheid, misplaatst CEO-gedrag en vriendjespolitiek’ van bestuurders van woningcorporaties, onderwijsinstellingen en zorginstellingen.

De Commissie Behoorlijk Gedrag bepleit een cultuuromslag en herstel van drie grote weeffouten in de structuur van de semipublieke sector. Zo is de publieke taak ondergesneeuwd geraakt door ‘schaalvergroting, deregulering en de intrede van de bedrijfsmatige overheid’. Daarnaast wordt in de sturing en de controle wel gelet op de financiële prestaties, maar nauwelijks op kwaliteit. Als laatste constateert de commissie dat de verantwoordelijkheden tussen het bestuur, de toezichthouders en de politiek onduidelijk zijn.

Meer zeggenschap burgers en werknemers

Burgers en werknemers van semipublieke instellingen zouden meer te zeggen moeten krijgen, beveelt het rapport aan. Ook moet de Nationale Ombudsman worden toegelaten in de sector. Die controleert op dit moment nog slechts de overheid.

Naast de weeffouten in het systeem ziet Halsema ook andere oorzaken die leiden tot zeer rijkelijk declarerende bestuurders en andere misstanden in de semipublieke sector. Ze spreekt van ‘slecht bestuur dat intern onvoldoende gecorrigeerd is door de raad van toezicht en extern onvoldoende door inspecties’. Halsema pleit voor een cultuuromslag, waarbij vaker een ‘lastig gesprek’ wordt gevoerd over het gedrag van bestuurders. (Novum)