Adviseurs Europese leiders: transactietaks is onwettig

De belasting die elf EU-landen willen heffen op financiële transacties ligt onder vuur.

De bezwaren komen dit keer van juristen van de Europese Raad van regeringsleiders.

De belasting die elf Europese landen willen invoeren op financiële transacties is juridisch onhoudbaar. Dat stelt de juridische dienst van de Europese Raad van regeringsleiders in een ongebruikelijk fel rapport.

De deskundigen maken vooral bezwaar tegen het zogenoemde vestigingsprincipe. De elf landen willen financiële instellingen belasting laten betalen op basis van de vestigingsplaats van hun hoofdkantoor, ongeacht het land waar de transactie plaatsheeft. Hiermee willen deze landen voorkomen dat de handel in onder andere aandelen, obligaties en derivaten zich verplaatst naar landen die niet meedoen aan de heffing.

Volgens het rapport van de juridische dienst treden de elf landen (waaronder Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en België) hiermee buiten hun jurisdictie. De belasting is volgens de juristen strijdig met Europese verdragen. Ook zou zij inbreuk maken op de bevoegdheid van landen die niet meedoen aan de regeling. Bovendien zou de transactietaks de concurrentieverhouding tussen wel en niet deelnemende landen verstoren. Ten slotte maken de juristen bezwaar, omdat zij vinden dat er ook instellingen getroffen worden die niet hebben bijgedragen aan de financiële crisis en dat ook niet kunnen doen in de toekomst.

Volgens sommige analisten is dit oordeel van de juridische dienst de nekslag voor de transactietaks, die jaarlijks 35 miljard euro moet opleveren. Het oorspronkelijke plan om de taks in de hele Europese Unie in te voeren is al lang van de baan, omdat veel landen, waaronder Nederland, vrezen voor schadelijke gevolgen voor de financiële sector in hun land. Groot-Brittannië is zelfs een procedure begonnen bij het Hof voor Justitie van de Europese Unie met als doel de belasting tegen te houden.

Europees commissaris voor Belastingen Algirdas Semeta vindt echter dat het rapport niets afdoet aan het plan van de elf landen. „We zijn ervan overtuigd dat de voorgestelde transactietaks juridisch klopt en volledig in lijn is met de Europese verdragen en het internationaal belastingrecht”, aldus zijn woordvoerder.

Ook de ministers van Financiën van deelnemende landen verdedigden het plan. Duitsland zei dat de juridische bezwaren moeten worden opgelost, en dat er verder niets verandert. Ook Spanje zegt dat er een aangepast voorstel moet komen van de Europese Commissie. De Oostenrijkse staatssecretaris van Financiën Andreas Schieder haalde fel uit: „We laten ons niet op het laatste moment aan het wankelen brengen door lidstaten die van meet af aan al tegen de transactietaks waren”, zei hij.