Proces Kunsthalroof op 22 oktober verder - advocaten: heropen onderzoek

Een witte vlek markeert de plek waar een van de gestolen schilderijen hing die in de nacht van 15 op 16 oktober uit de Kunsthal in Rotterdam werd gestolen. Foto ANP / Robin Utrecht

De advocaten van de verdachten in de Kunsthalroof willen dat de Roemeense aanklagers het onderzoek heropenen. De aanklacht tegen hun cliënten zou op dit moment onvolledig zijn en fouten bevatten. Op 22 oktober gaat het proces verder.

De advocaten stellen dat de verzekeraar de schade van 18,1 miljoen euro in februari aan de Triton Foundation heeft uitgekeerd. Daarmee is de verzekeraar volgens de advocaten de nieuwe eigenaar van de schilderijen, terwijl in het proces de Triton Foundation nog steeds als benadeelde partij wordt aangemerkt. De aanklacht is daarmee volgens de advocaten ongeldig en ze eisen dat hun cliënten zo snel mogelijk op vrije voeten komen.

Advocaat Maria Vasii:

“In februari heeft de verzekeraar al betaald en is sindsdien de nieuwe eigenaar van de gestolen werken. De aanklacht is pas in juli afgerond, maar toch wordt de verzekeraar niet genoemd. Blijkbaar waren de aanklagers hiervan niet op de hoogte.”

De rechter gaat zich nu over het verzoek buigen. De advocaat die namens de nog onbekende verzekeraar optreedt, Daniela Gramaticescu, wil niet bevestigen dat haar cliënt inderdaad heeft uitbetaald. “Mijn cliënt heeft mij gevraagd geen enkele mededeling te doen over deze zaak.”

Verdachten willen schuld bekennen

In de Roemeense hoofdstad Boekarest staan zes verdachten terecht voor inbraak, diefstal ‘met grote gevolgen’ en medeplichtigheid. De verdachten hangen celstraffen van tussen de zeven en twintig jaar boven het hoofd. Of de rechter denkt dat de schilderijen ooit nog terugkomen is bepalend voor de strafmaat. Naar het lot van de schilderijen loopt nog steeds een apart onderzoek.

Vijf verdachten hebben eerder al aangegeven om schuld aan diefstal of medeplichtigheid te bekennen in ruil voor een lage straf. Of de rechter akkoord gaat met deze schuldbekentenis - en daarmee een snel proces - zal ook in oktober duidelijk moeten worden.

De advocaten hebben de rechter ook gevraagd om hun cliënten op vrije voeten te stellen zolang het proces loopt. Daarover neemt de rechter morgen een beslissing. Een van de verdachten, de 21-jarige Adrian P., is nog voortvluchtig en zal bij verstek worden veroordeeld.

Chaotisch begin zitting

De zitting begon vandaag chaotisch omdat de advocaat van de hoofdverdachte, Catalin Dancu, te laat binnenkwam. De rechter sprak de advocaat hierop aan en maakte een opmerking over de spijkerbroek en blauwe gympen onder zijn toga. Dancu reageerde op zijn beurt furieus en eiste een nieuwe rechter. Daarop werd de zitting voor een paar uur geschorst.

Twitter avatar Mitrala Mitra Nazar Advocaat Dancu trots op zn gympen, waardoor hij in conflict met rechter kwam. Zitting nog geschorst. Onduidelijkheid http://t.co/OOKmp6wFqd

Dancu kreeg een boete van 5.000 lei (1.119 euro). De advocaat heeft al laten weten dat hij deze boete zal aanvechten.

Gestolen werken vrijwel zeker vernietigd

Al sinds het begin van het proces is duidelijk dat de advocaten er alles aan doen om tijd te rekken en twijfel te zaaien over het lot van de kunstwerken. Die zouden nog bestaan en hun cliënten zouden bereid zijn ze terug te geven als het proces naar Nederland wordt verplaatst.

Het Nederlandse OM laat weten dat dit geen optie is. In maart van dit jaar werd besloten de zaak aan de Roemenen over te laten en niet om uitlevering te vragen.

De advocaten leveren geen bewijs voor de suggestie dat de schilderijen nog bestaan. Het Nationaal Historisch Museum, dat op verzoek van opsporingsteam DIICOT de asresten uit de kachel van een van de verdachten heeft onderzocht, denkt dat er drie tot vier olieverfschilderijen zijn verbrand. De overige werken zijn (pastel)tekeningen op papier, waarvan geen restanten zouden zijn overgebleven bij verbranding. Ook zouden deze werken bij het transport sowieso zwaar zijn beschadigd. Olga D., moeder van hoofdverdachte Radu D., heeft verklaard dat ze de schilderijen in paniek heeft verbrand. Later heeft ze deze verklaring weer ingetrokken.